ساير مواد جهت توليد اسيدهاى آمينهى غير ضرورى ، نيز لازم است . رشد يا افزايش تودهى بدن در نتيجهى فقدان مخلوط مناسبى از اسيدهاى آمينه ، غير ممكن است براى رشد بدن ، اسيدهاى آمينه بايد بيش از مقدارى كه براى نگهدارى بدن لازم است ، موجود باشند . رشد برخى نسوج ، به اسيدهاى آمينهى خاصى نياز دارد ؛ مانند اسيد آمينههاى سولفوردار كه در مو و پوست ناخن هستند .
علاوه بر تقسيمهاى سلولى و رشد كه با پروتئين مصرفى ارتباط دارند ، سنتز بيشتر مواد ساختمانى بدن ، به پروتئين ، نياز دارد . قالب استخوان و دندان كه كلسيم و فسفر در آن جمع مىشود ، يك پروتئين است . كلاژن ، پروتئين زردپى و رباطهاست و به عنوان مواد بين سلولى براى اتصال سلولها به يكديگر عمل مىكند . ميوزين مادهاى است كه براى انقباض عضلات لازم است و از جمله پروتئينهاى ساختمانى ديگر مىباشد .
بيشتر پروتئينهاى بدن به طور متناوب در حال تجزيه شدن و دوباره ساخته شدن هستند . ميزان تجزيه و ترميم مجدد ، از يك بافت به بافت ديگر متغير است ؛ ولى به طور كلى ، روزانه 30 گرم يا 3 % از 10 كيلوگرم پروتئين بدن ، دوباره جايگزين مىشود .
حدود 75 گرم عضلات هر روز با پروتئين جديد جايگزين مىشوند . ديوارهى روده ، فعالترين بافت ، در هر 4 تا 6 روز دوباره تشكيل مىشود و در اين عمل تا 70 گرم پروتئين در هر روز ساخته مىگردد .
هرگونه اشكالى در جايگزينى اينها ، به كاهش وزن منجر مىگردد .
2 - تشكيل اجزاى ضرورى بدن : هورمونهايى مانند انسولين ، آدرنالين و تيروكسين ؛ به عنوان مواد پروتئينى شناخته شدهاند . هر سلول بدن ، حاوى آنزيمهاى مختلفى است كه هريك فعل و انفعالهاى خاصى را كاتاليز مىكنند . كليهى آنزيمهايى كه تا كنون شناخته شدهاند ، پروتئين مىباشند .
كوآنزيمهاى لازم براى عمل آنزيمها ، داراى ساختمان پروتئين همراه با يك ويتامين خاص مىباشند .
هموگلوبين ، تركيبى كه مسؤول انتقال اكسيژن و گازكربنيك مىباشد ، يك پروتئين پيچيده است .
بسيارى از مواد موجود در خون كه مسؤول انعقاد آن هستند ؛ همچنين مواد موجود در چشم كه مسؤول بينايى است ، پروتئين مىباشند . اسيد آمينهى تريپتوفان ، به عنوان يك پيشساز براى نياسين عمل مىكند . در مغز ، تريپتوفان به عنوان پيشساز سرتونين و تيروزين براى نوراپى نفرين ، كه هر دو نوروترانسميترهاى ضرورى هستند ، عمل مىكنند .
برخى آنزيمهاى نسوج ، در هنگام كمبود پروتئين ، ممكن است تا حدود 10 تا 20 % كاهش يابند .
سلولهاى مغز در برابر تغييرات مقاومند ، ولى در كبد ، عضلات اسكلتى و طحال ، كاهش به وجود مىآيد .
3 - تنظيم موازنهى آب : مايعات بدن به سه قسمت تقسيم مىشوند : مايعات داخل سلولى ، مايعات بين سلولى و مايعات داخل عروق خونى . توزيع ثابت مايعات در هر دو طرف غشاى سلول در هركدام از اين سيستمها اهميت بسيارى دارد . توازن از يك ناحيه به ناحيهى ديگر توسط الكتروليتهايى مانند سديم كه سبب ايجاد فشار اسمز جهت كشش مايعات به داخل يا خارج سلول ، و پروتئين موجود در خون ، كه سبب ايجاد فشار آنكوتيك براى كشيدن مايعات از فضاى بين سلولى به داخل سيستم عروقى مىشود ، تنظيم مىگردد ؛ همچنانكه خون به مويرگها مىرود . فشار ئيدروستاتيك ( كه در نتيجهى جريان خون به عروق كوچكتر خونى ايجاد مىشود ) سرانجام موجب مىشود كه مايعات به فضاى بين سلولى رفته ، سلولها را تغذيه نمايد . پروتئين موجود
قرآن و طب ( فارسى ) — صفحة 451
مساهمون: محسن عباس نژاد
ص٤٥١