بدن انسان هر ثانيه 125 ميليون سلول از دست مىدهد يعنى 000 / 000 / 500 / 7 سلول در هر دقيقه و همزمان به همين ميزان سلول نو جايگزين سلولهاى مرده مىشود . و خود سلول چنان ساختمان و هندسه و فيزيولوژى پيچيدهاى دارد كه آگاهى از آن انسان را به شدّت متعجّب و او را وادار مىسازد در برابر عظمت خالق متعال سر تعظيم فرود آورده و به سجده بيفتد
وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ وَ ما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ
« 1 »
در انسان لولهى هوا ( ناى ) به دو شاخه اصلى تقسيم مىشود . اين شاخهها را نايژه مىنامند و هريك از آنها به يكى از ششها متصل مىگردند . و پس از اتصال نايژهها به ششها ، هريك از آنها به شاخه هاى باريك و باريكترى تقسيم و شاخهشاخه مىشوند . هريك از اين شاخههاى لولهاى به يك كيسه هوايى منتهى مىكردند . تعداد كيسههاى هواى ششها به 750 ميليون كيسه مىرسد . و هر كيسه هوا داراى يك پوشش نازك بوده و به ديوارهى يك مويرگ كوچك متصل مىشود . و بدينترتيب با تحويل گاز دى اكسيد كربن به وسيلهى اين كيسهها به خون و دريافت اكسيژن از آن ، خون تصفيه مىگردد . تعداد كيسههاى هوائى ريه كه كار تصفيه خون را به عهده دارند مىتواند سطحى معادل 200 متر مربع را بپوشاند . در شرايط عادى تنفس تقريبا يكدهم اين كيسهها براى تنفس به كار گرفته مىشوند . و در صورت پيدا شدن شرايط غير عادى تعداد بيشترى از اين كيسهها فعال مىشوند .
هر انسان به طور متوسط روزانه 25000 بار عمل تنفس را انجام مىدهد و در اين مدت 180 متر مكعب هوا وارد ريهها مىشود كه از اين مقدار 2 / 13 متر مكعب اكسيژن وارد خون مىگردد .
در مغز 13 ميليارد سلول عصبى و 100 ميليارد سلول چسبنده وجود دارد كه به عنوان پوششى محكم براى حفظ سلولهاى عصبى از تأثيرات عوامل خارجى عمل مىكنند . تومورها و اورام مغزى به دليل وجود شرايط مناسب فقط در اين قسمت رشد مىكنند ، گوئى كه تومورهاى سرطانى از نفوذ به سلولهاى عصبى عاجزند .
مغز فقط از گلوكز به عنوان يك مادهى قندى تغذيه مىكند ، در حالى كه قلب از قند گلوكز و يا اسيد لاكتيك
( LACTIC ACID )
به عنوان يك مادهى غذائى تغذيه مىنمايد .
گلوكز مادهى قندى ايدهآلى است كه مغز بر خلاف ساير دستگاههاى بدن آن را ترجيح مىدهد . و اگر به دلايلى بدن دچار نقص گلوكز گردد ، دستگاههاى غذا رسان تغذيه مغز را در اولويت قرار مىدهند ، زيرا نرسيدن خون به سلولهاى مغز به مدت 5 - 3 دقيقه موجب ضايعات دائمى و جبرانناپذيرى در بافتهاى آن مىشود . امّا مقدار خونى كه روزانه مغز به آن نياز دارد كمتر از 1000 ليتر نمىباشد .
اگر سلولهاى عصبى مغز را كنار هم بچينند ، طول آن به چند برابر فاصلهى زمين تا ماه خواهد رسيد .
چشم : در هر چشم نزديك به 140 ميليون گيرنده حساس نورى وجود دارد كه به نام سلولهاى مخروطى و ميلهاى معروفند . سلولهاى مخروطى و ميلهاى با هم يكى از طبقات دهگانه شبكيهى چشم را تشكيل مىدهند . ضخامت شبكيه با طبقات دهگانه آن از 4 / 0 يك ميلىمتر تجاوز نمىكند . براى انتقال يك تصوير رنگى توسط چشم ، نزديك به 000 / 500 بافت عصبى فعّاليّت مىنمايند ! ! !
لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ
هامش
( 1 ) . « و ما اين مثالها را مىزنيم ( تا حقايق ) براى مردم روشن شود ( و ليكن ) جز مردم دانشمند كسى در آن تعقّل نخواهد كرد » ( عنكبوت / 43 )