[ سوره سجده ]
آيه : 7 الَّذِي أَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ وَ بَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسانِ مِنْ طِينٍ
آيات مرتبط : 33 ، 29 حجر - 30 بقره - 22 جاثيه - 11 ، 12 اعراف موضوعات : خلقت انسان - مراحل خلقت - تكامل منبع : مباحث علمى اسلامى صفحات : 420 تا 430
تكامل در قرآن
قرآن در سيزده قرن قبل از داروين و چهارده قرن قبل از علوم نظامشناسى ، تكامل را دربارهى انسان و دربارهى جهان جزو اصول توحيدى اعلام نموده است . مبدأ تكامل انسان و پيدايش حيات را خيلى عقب تر از زيستشناسان برده ، هم جهت و راه براى آن تعيين كرده ، هم مقصد و هدف را روشن ساخته و هم وسايل و لوازم تكامل را در برابر ما گذارده است .
تكامل از نظر قرآن ، به لحاظ مقياس ، مسير و مقصد ، قابل مقايسه با تكامل علمى نيست .
تكامل علماى طبيعى و نظامشناس ، « از كجا آمده » و « به كجا مىرود » را انكار يا از آن اعراض دارد ، يك حركت بىسروته و كور است و تنها توجه محدود به قطعهاى از مسير كلى دارد .
اعلام قاطع :
. . . وَ بَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسانِ مِنْ طِينٍ
« 1 »
آفرينش آدم را صريحا به « گل » مىرساند و در آيات ديگرى اشاره به مرحلهى قبل از آن « گل خشك » دارد :
خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ صَلْصالٍ كَالْفَخَّارِ
« 2 »
و به مرحلهى بعد از آن ؛ لجن يا گل سياه بدبو كه همان تركيبات آلى كربنى گازدار است ، اشاره مىنمايد :
مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ
« 3 »
تا حالت حلزونى و كرم مانند در
خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ
« 4 » ، مىشود .
در مورد آب كه مادهى عمده و ضرورى پروتوپلاسم و كليهى موجودات زنده است و به قول
Lyall Watson
« 5 » ناپايدارترين محيط تركيبى طبيعى و در عين حال مساعدترين محيط براى حيات مىباشد ، دو اشارهى قابل توجه در قرآن آمده است .
يكى :
وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ أَ فَلا يُؤْمِنُونَ
« 6 »
و ديگرى :
وَ كانَ عَرْشُهُ عَلَى الْماءِ
« 7 »
در روايات معتبر نبوى ؛ از عالم « ذر » به عنوان دوران قبل از خلقت عالم ، صحبت مىشود و در خطبهى اوّل نهج البلاغه ، بحث مفصّل مرموز عجيبى ، روى مبدأ آفرينش جهان رفته است كه سيّال رقيق موّاج باد مانندى همه جا را فراگرفته بوده از اين طرف به آن طرف رانده و ورز داده مىشده و اجرام و اثقال پديد مىآمده است .
طراحى انسان
در مورد تكامل بعد از دوران حيوانيت و تمايز او نسبت به ساير مخلوقات ، رساترين بيان در داستان آفرينش آدم آمده است . اين موضوع ، چند بار ، با كم
هامش
( 1 ) . سجده / 7 ؛ . . . « و آفرينش انسان را از گل آغاز نمود . »
( 2 ) . رحمان / 14 : « انسان را از گل خشكى همانند سفال آفريد . »
( 3 ) . حجر / 26 يا 28 . . . « از گل سياه بدبو . »
( 4 ) . علق / 2 : « انسان را علق آفريد . »
( 5 ) . دانشمند زيستشناس انگليسى ، مؤلف كتاب «Anchor) . 1973« Press . New York Super nature( 6 ) . انبياء / 30 : . . . « و هر چيز زندهاى را از آب پديد آورديم ( يا قرار داديم . . . »
( 7 ) . هود / 7 : « و عرش او ( يا كرسى قدرت و تربيت او بر انسان ) روى آب مىباشد . . . »