كردهاند :
1 - استاد مكارم شيرازى در تفسير آيهى
وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ
« 1 » حد اقل دو احتمال را مطرح مىكند كه يكى از آنها همين مطلب مورد بحث ماست ؛ ايشان مىنويسند :
« حيات همهى موجودات زنده - اعم از گياهان و حيوانات - به آب بستگى دارد . . . اين موضوع نيز قابل توجه است كه طبق تحقيقات دانشمندان ، قسمت عمدهى بدن انسان و بسيارى از حيوانات را آب تشكيل مىدهد ( در حدود هفتاد درصد ) . » « 2 »
ايشان در تفسير آيهى
وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً
« 3 » مىنويسند :
« جمعى معتقدند منظور از بشر نخستين انسان يعنى آدم « عليه السلام » است چرا كه آفرينش او از « طين » يعنى معجونى از آب و خاك بود . نكره بودن بشرا ( انسانى را ) گواه اين معنا است . . . از اين گذشته بدون شك بيشترين قسمت وجود انسان را آب تشكيل مىدهد . به طورى كه مىتوان گفت مادهى اصلى وجود هر انسانى آب است . . . »
و سپس جمع بين معانى آيه را ممكن مىدانند . « 4 »
2 - استاد مصباح يزدى در ذيل آيهى
وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً
« 5 » مىنويسند :
« مىتوان گفت منظور از ماء ، همان آب معروف است .
و اگر مىگويد انسان از آب آفريده شده است بنا بر آن است كه :
وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ
« 6 » چون بههرحال انسان موجود زندهاى است و قرآن مبدأ پيدايش هر موجود زندهاى را آب مىداند . » « 7 »
3 - يكى ديگر از نويسندگان معاصر در مورد آيهى 54 سورهى فرقان مىنويسند :
« دانشمندان زيستشناس بر اين عقيدهاند كه دو سوم بدن انسان را آب تشكيل داده است . مثلا يك فرد هفتاد كيلويى ، پنجاه ليتر آب در بدن خود نگهدارى مىكند . و اين نسبتى است ثابت . و باز همين دانشمندان بر اين نظر و عقيدهاند كه اگر انسانى 20 % از آب بدن خود را از دست بدهد ، دوبارهى سلامتى خود را باز نخواهد يافت . »
و سپس اين مطلب را اعجاز علمى قرآن مىشمارند . « 8 »
4 - يكى ديگر از صاحبنظران معاصر با ذكر مطلب فوق اضافه مىكند كه :
« آب ياختههاى بدن انسان داراى مقدار زيادى پتاسيم بوده و عملا فاقد نمك است . ولى آب خارج از ياختهها عملا پتاسيم ندارد بلكه داراى مقدار زيادى نمك است و اين تركيب آب خارج از ياختهها جزءبهجزء به آب دريايى شباهت دارد كه ميليونها سال قبل اوّلين اشكال حيات در آن شكل مىگرفت و بعدها وقتى كه موجودات آبى به خشكى روى آوردند ( درياى درون ) را نيز با خود آوردند . چون بدون آن زندگى بر ايشان
هامش
( 1 ) . انبياء / 30 .
( 2 ) . تفسير نمونه ، ج 13 ، ص 396 . ايشان در ادامه توضيح مىدهند كه : جالب اينكه دانشمندان امروز معتقدند كه نخستين جوانهى حيات در اعماق درياها پيدا شده به همين دليل آغاز حيات و زندگى را از آب مىدانند و اگر قرآن آفرينش انسان را از خاك مىشمرد ، نبايد فراموش كنيم منظور از خاك همان طين ( گل ) است كه تركيبى است از آب و خاك . و سپس به يك پرسش پنهان پاسخ مىدهند .
« اينكه بعضى ايراد كردهاند كه آفرينش فرشتگان و جن با اينكه موجودات زندهاى هستند مسلما از آب نيست پاسخش روشن است زيرا هدف موجودات زنده اين است كه براى ما محسوس است . »
( 3 ) . فرقان / 54 .
( 4 ) . تفسير نمونه ، ج 15 ، ص 126 .
( 5 ) . فرقان / 54 .
( 6 ) . انبياء / 30 .
( 7 ) . معارف قرآن ، سهجلدى ، ص 329 - 330 ( البته در عبارت ايشان دو احتمال وجود دارد . يكى همان مطلب مورد بحث ماست و ديگر اينكه مقصود منشأ پيدايش اوليهى انسان باشد . )
( 8 ) . گودرز نجفى ، مطالب شگفتانگيز قرآن ، ص 97 .