آيه : 5
موضوعات : خلقت انسان - دوران باردارى - مدّت زمان باردارى منبع : پژوهشى در اعجاز علمى قرآن جلد 2 صفحات : 549 تا 554
مدت ثابت زمان باردارى :
قرآن كريم در مورد مدت زمان حاملگى زنان در چند مورد سخن گفته است :
وَ نُقِرُّ فِي الْأَرْحامِ ما نَشاءُ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى
« 1 »
« و آنچه را اراده مىكنيم تا مدتى معين در رحمها قرار مىدهيم . »
أَ لَمْ نَخْلُقْكُمْ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ * فَجَعَلْناهُ فِي قَرارٍ مَكِينٍ * إِلى قَدَرٍ مَعْلُومٍ * فَقَدَرْنا فَنِعْمَ الْقادِرُونَ * وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ
« 2 » « مگر شما را از آبى بىمقدار نيافريديم ؟ پس آن را در جايگاهى استوار نهاديم تا مدتى معين . و توانا آمديم و چه نيك تواناييم . در آن روز واى بر تكذيب كنندگان . » « 3 »
برخى از مترجمين اين قسمت اخير آيه را اينگونه ترجمه مىكنند :
« و ما تقدير مدت رحم ( و تعيين سرنوشت او تا ابد ) كرديم كه نيكو مقدّر حكيمى هستيم . » « 4 »
نكات تفسيرى :
ريشهى اختلافات مترجمان و مفسران در مورد آيهى فوق آن است كه ماده « قدر » كه « قدرنا و القادرون » از آن گرفته شده در لغت به دو معناى « قدرت » و « تقدير و اندازه » آمده است . « 5 »
علّامه طباطبايى ( ره ) : تفسير دوّم آيه را مىپذيرد . ( ما تقدير جميع مقدرات و صفات و احوال كودك در رحم را كرديم و ما خوب تقديركنندهاى هستيم ) و معناى اوّل ( قدرت ) را به صورت يك احتمال ذكر مىكند . « 6 »
صاحب تفسير نمونه : در مورد آيهى فوق با اشاره به معناى اوّل ( سپس ما آن را در قرارگاه مناسب و محفوظ و آماده قرار داديم تا مدتى معين ما قدرت بر اين كار داشتيم پس ما قدرتمند خوبى هستيم . . . ) معناى دوّم را با اين عبارات نفى مىكند :
« بعضى از مفسران اين آيه را چنين تفسير كردهاند كه : ما نطفه را با اندازهگيريهاى لازم و مقدرات مختلف و ويژگيهايى در جسم و جان تقدير نموديم و خوب تقديركنندهاى هستيم . ولى اين تفسير با توجه به اينكه متن قرآن و قرائت معروف بدون تشديد است بعيد به نظر مىرسد هرچند بعضى گفتهاند كه مادهى ثلاثى مجرد نيز به معنى اندازهگيرى آمده است ولى در استعمال معمول « قادر » به اين معنا استعمال نمىشود . » « 7 »
اسرار علمى :
1 - دكتر دياب و دكتر قرقوز با اشاره به آيهى 20 - 23 مرسلات مىنويسند :
« رحم قرارگاه و جايگاه استوارى براى محصول باردارى ( جنين ) است . ولى براى يك مدت زمان تعيين شده و تقريبا ثابت كه به دوران باردارى معروف است . و تقريبا 270 - 280 روز يا 40 هفته است يعنى معادل ده ماه قمرى يا نه ماه شمسى كه پس از آن جنين قادر خواهد بود در دنياى جديدى به زندگى خود ادامه دهد .
قرآن اين مدت زمان را به نام « قدر معلوم » « 8 » ياد مىكند .
و در سورهى حج از اين فاصلهى زمانى به نام
هامش
( 1 ) . حج / 5 .
( 2 ) . مرسلات / 20 - 24 .
( 3 ) . ترجمهى استاد فولادوند .
( 4 ) . ترجمهى الهى قمشهاى .
( 5 ) . ر . ك : مفردات راغب ، مادهى قدر .
( 6 ) . ر . ك : الميزان ، ج 20 ، ص 167 .
( 7 ) . تفسير نمونه ، ج 25 ، ص 409 .
( 8 ) . مرسلات / 20 - 23 .