مقتضى دانست كه اين ميل ، همراه با لذّت باشد تا هم انسان از غذا خوردن لذّت ببرد و هم ترشحات دستگاه گوارش تحريك گردد .
لذّتها هدف غائى اعمال غريزى نيستند و در صورتى كه انسان در اين مرحله متوقف شود تا سطح حيوان تنزّل مىنمايد و اين ويژگى از صفات كافرين و تنگ نظران است كه خداوند دربارهى آنها مىفرمايد :
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا يَتَمَتَّعُونَ وَ يَأْكُلُونَ كَما تَأْكُلُ الْأَنْعامُ وَ النَّارُ مَثْوىً لَهُمْ
« 1 »
از بعد غريزى ، هدف و غايت اصلى تغذيه حفظ ساختمان بدن و جبران ضايعات سلولى و رساندن انرژى كافى به بدن براى حفظ حرارت آن و كمك به دستگاههاى مختلف براى انجام وظايف خود مىباشد .
رعايت اعتدال در تغذيه : اعتدال در هر امرى مطلوب است و رعايت اعتدال در خوردن و آشاميدن هدفى است كه آيهى كريمهى
كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا
به آن نظر دارد . در اين آيه ابتدا انسان به خوردن و نوشيدن دعوت مىشود ولى بلافاصله دربارهى زيانهاى زيادهروى به وى هشدار داده مىشود .
رعايت اعتدال در خوردوخوراك از طرف پيامبر اكرم « صلى اللّه عليه و آله و سلم » و صحابهى وى مسألهاى نبود كه بر كسى پوشيده باشد ، بلكه همه از آن آگاه بودند . همانطور كه قرآن اسراف و افراط را در تغذيه منع كرده ، كمخورى را نيز مجاز ندانسته و مردم را از گرفتن روزههاى پيوسته و متوالى منع فرموده است .
هر پيامبر ، حكيم و يا مصلح بزرگى كه در اين جهان زيسته ، همگى به اتفاق نظر مردم را دعوت به اعتدال در خوردوخوراك كردهاند . لقمان حكيم در مقام نصيحت فرزندش مىگويد : « اگر در حال غذا خوردن بودى ، مواظب معدهى خود باش » يعنى پرخورى مكن .
و رسول اكرم « صلى اللّه عليه و آله و سلم » در حديثى مىفرمايد :
« ما ملأ آدمي وعاء شرا من بطنه ، بحسب ابن آدم لقيمات يقمن صلبه ، فأن كان لا بد فاعلا ، فثلث لطعامه و ثلث لشرابه و ثلث لنفسه » .
آيه : 31
موضوعات : بهداشت - بهداشت تغذيه - اسراف و پرخورى منبع : آموزههاى تندرستى در قرآن صفحات : 72 تا 74
پرخورى
مذمّت پرخورى و زيادهروى ، يكى از اعجاز طبّى قرآن است كه 14 قرن پيش آن را بيان كرده است .
پرخورى اثرات سوء فراوانى بر جسم و روح و روان مىگذارد .
وَ كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ
« 2 »
« از نعمتهاى خداوند بخوريد و بياشاميد ولى اسراف و زيادهروى نكنيد ، كه خداوند مسرفان را دوست ندارد » .
احاديث فراوانى در مذمت پرخورى از اهل بيت وارد شده است ، از جمله : امام محمد باقر « عليه السلام » فرمودهاند : « دورترين مخلوق خدا كسى است كه شكمش پر باشد » « 3 » .
اسراف داراى مصاديق گوناگونى است از جمله ؛ خوردن بيش از حد ، فروبردن سريع غذا ، زيادهروى
هامش
( 1 ) . « و آنان كه به راه كفر شتافتند به تمتع و شهوترانى و شكم پرستى مانند حيوانات پرداختند . عاقبت منزل آنها آتش دوزخ خواهد بود . » ( محمد / 12 )
( 2 ) . اعراف / 31 .
( 3 ) . اعراف / 31 .