فراوانى رسيده و كلينى ، سويق را به معناى سويق گندم ، دانسته است » .
مؤلّف بحر الجواهر گفته است : « از هفت چيز ، سويق مىسازند : گندم ، جو ، كنار ، سيب ، كدو ، دانهء انار و شلغم . همهء اين انواع ، طبع را مهار مىكند ، قى و دلشورهاى را كه از صفرا زده مىشود ، از ميان مىبرد ، رطوبت معده را خشك مىكند ، و اگر قدرى سويق جو با آب و مقدار اندكى شير برداشته و خشخاش بودادهء ساييده با آن مخلوط شود ، براى شكمروى ، سودمند است ، نيشزدگىها را تسكين مىدهد و خواب مىآورد » .
ابن بيطار ، به نقل از رازى گفته است : « هر سويقى با چيزى كه از آن ساخته مىشود ، تناسب دارد . براى نمونه ، سويق جو ، از سويق گندم ، سردتر است ، به همان اندازه كه خود جو ، طبعى سردتر از گندم دارد . اين سويق ، همچنين نفخ بيشترى پديد مىآورد . از ميان همهء سويقها ، استفاده از سويق گندم و سويق جو ، بيشتر است و اين هر دو ، نفخآور و موجب كندتر شدن حركت غذا از معده به پاييناند . البتّه ، اگر اين دو نوع سويق ، كاملا با آب جوشانده و سپس از پارچهاى درشتباف گذرانده شوند و بدينترتيب ، آب آنها جدا شود و به صورت لقمههايى فشرده درآيند و سپس همراه با آب سرد و شكر ، نوشيده شوند ، از نفخ آنها كاسته مىگردد و چنانچه در تابستان در اوّل صبح ، مصرف شوند ، براى اشخاص حرارتى و برافروخته مزاج ، سودمند خواهند بود و مانع تبها و بيمارىهاى ناشى از گرممزاجى مىشوند و همين ، از بالاترين منافع آن است . كسى كه اين نوع سويق را بخورد ، در آن روز نبايد ميوهء تر ، خيار و سبزى بخورد ، يا دستكم نبايد از اين چيزها زياد بخورد ؛ امّا سرماديدگان و كسانى كه به نفخهايى در شكم يا دردهايى مزمن در پشت و مفاصل مبتلا هستند و همچنين پيران و كسانى كه مزاجى كاملا سرد دارند ، نبايد از اين سويق هيچ بخورند . اگر هم به خوردن آن ناچارند ، آن را پس از چند بار شستن در آب گرم و همراه با پانيذ و عسل ، پس از درآميختگى با زيتون و روغن
تغذيه و خوراكى ها در فرهنگ طب الصادق ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 169
مساهمون: محمد دريايى
ص١٦٩