كتابخانهها
در استوار ساختن روابط علمى و ادبى ، كتابخانههاى ايران و هند اسلامى نقش بزرگى داشتهاند . اين كتابخانهها در زمان قديم از جانب سلاطين ايران و شاهان و سرشناسان هند اسلامى و اهل دانش و ادب هر دو كشور در نقاط مختلفه برپا گرديد . در اين كتابخانهها ذخيرهء بزرگى از مآثر علما و دانشمندان و حكما و اطباى هر دو كشور وجود دارد كه براى مؤلفين و دانشمندان و اطباء و غيره نه تنها وسيلهء اكتساب دانش است بلكه وسيلهء اتحاد فكر و نظر و يگانگى و همرنگى و احترام اهل دانش هر دو كشور نيز مىباشد .
در ايران كتابخانههاى مهم وجود دارد . بعضى از اين كتابخانهها مانند شيراز و اصفهان و قم و تبريز و مشهد و تهران بخصوص اهميت بيشترى دارند . در تهران كتابخانهء دانشگاه تهران و همچنين كتابخانهء بزرگ مشكوة از بزرگترين كتابخانه مىباشد كه براى شمار و معرفى نمودن مجموعه انها فهرستهاى بزرگ لازم است كه تاكنون مكرر منتشر گرديده است .
در هند اسلامى در زمان فيروز شاه تغلق كتابخانههاى بسيار وجود داشت كه بكتابهاى علوم و فنون هندى مشحون بود . قبل از محمد شاه تغلق در دار العلوم نالنده ( در هند ) انبوهى از كتابها وجود داشت « 1 » . و چون زمام اقتدار بدست مسلمانان افتاد پس از عهد فيروز شاه تغلق يك سلسلهء مهم تأسيس كتابخانهها آغاز گرديد . در اين كتابخانهها كتب هندى و عربى و علوم و فنون ايران وجود داشت . بعضى ازين كتابخانهها مانند كتابخانهء شخصى فيروز شاه تغلق و كتابخانهء تاتار خانى و كتابخانهء همايون و كتابخانهء جهانگير و كتابخانهء شاهجهان و كتابخانهء خانخانان اهميتى خاص داشتند .
هامش
( 1 ) - سفرنامهء هيونگ شيانگ ص 57