دليل خواب در برابر نور چندان آرامبخش نيست ، هر قدر محيط تاريك بوده باشد خواب عميقتر و آرامبخشتر است .
امروز از نظر علمى ثابت شده است كه در برابر نور تمام دستگاههاى بدن انسان فعال و سرزنده مىشوند : گردش خون ، دستگاه تنفس ، حركت قلب و ساير دستگاهها ، ولى اگر نور بيش از اندازه بتابد ، سلولها خسته مىشوند و نشاط جاى خود را به فرسودگى مىدهد . و برعكس ، دستگاههاى بدن در تاريكى شب در آرامش و آسايش عميقى فرومىروند و در سايه آن تجديد قوا و نشاط مىكنند .
از نظر پزشكى مكانيسم تأثيرگذارى تاريكى بر سلامتى و فيزيولوژى انسان به فعاليت غده اپىفيز نسبت داده مىشود كه به عقيده دكارت جايگاه روح پنداشته مىشده است . فعاليت ترشحى اين غده به وسيله گرماى نور كه در اعصاب چشم منعكس مىشود صورت مىگيرد . اپىفيز موادى مانند ملاتونين توليد مىكند و بر فعاليت ترشح ريتمى بعضى از غدههاى ترشحى اثر مىگذارد
" . ان - استيل - 5 - متوكسى تريپتأمين " يا همان ملاتونين ، هورمون نورترنسميتر شيميايى است كه بطور طبيعى توسط غده اپيفيز در مغز ترشح مىشود و ترشح آن ، با چرخه روز و شب بدن ، ارتباط مستقيم دارد . بيشترين مقدار اين هورمون ، شبها توليد مىشود . در خوراكيها هم ، مقاديرى ناچيز از آن ، ديده مىشود . برخى ورزشكاران و كسانى كه به دليل شغلى يا سفرهاى هوايى بلندمدت به علاوه از دوره تاريكى - روشنايى منظم محرومند از مكمل ملاتونين استفاده مىنمايند .
ملاتونين ، نقشى اساسى در خواب دارد و با توجه به اينكه نور ، مانع توليد آن و تاريكى ، محرك توليدش است ، باعث تنظيم ساعت داخلى بدن مىشود . تحقيقات موثق علمى نشان دادهاند كه اين هورمون ، به خوابيدن ، كاهش تعداد دفعات بيدارى در شب و بهبود كيفيت خواب كمك مىكند . مقدار كافى ملاتونين در بدن ، تاثيرات مثبتى بر وضعيت روحى - روانى انسان مىگذارد .
قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 272
مساهمون: بنياد پژوهشهاى قرآنى حوزه و دانشگاه
ص٢٧٢