شب و تاريكى از ديدگاه قرآن و طب
بهروز عشقى ملايرى « 1 »
چكيده
شب و تاريكى از نعمتهاى ارزشمند الهى و از ضروريات فيزيولوژيكى ادامه حيات همه موجودات زنده است . برخى سيستمهاى هورمونى گياهان ، جانوران و انسان تحت تأثير تاريكى فعال مىشوند و بازسازى بعضى تركيبات تغيير شكل يافته در طول روز در غياب نور امكانپذير است . از نظر پزشكى نيز استراحت در شب و رعايت تناوب تاريكى روشنايى نقش عمدهاى در سلامت جسم و روان آدمى دارد . متاسفانه در برخى باورهاى دينى و متون ادبى واژههاى " شب و تاريكى " با مفاهيمى مثل ظلمت ، پليدى و نادانى همتراز شده و موجب بىتوجهى انسانها به اين نياز واقعى گرديده است . بطورى كه امروزه به اعتقاد صاحبنظران آلودگى نورى در مجامع انسانى به يكى از معضلات عمده زيست محيطى تبديل شده است .
در اين تحقيق به منظور دستيابى به ديدگاه قرآنى در اين زمينه آيات حاوى كلمه " ليل " استخراج و پس از دستهبندى موضوعى با استفاده از تفاسير معتبر مورد بررسى قرار گرفته است .
درنتيجه مشاهده مىشود كه در ديدگاه قرآنى نه تنها از شب و تاريكى به بدى ياد نشده بلكه شب بهعنوان آيه و نشانهاى بر اثبات توحيد و قدرت و تدبير آفريدگار جهان معرفى شده است و در آيات متعدد به ويژگيهاى مختلف و ضرورت اين نعمت الهى براى سلامت و بهداشت انسان و ساير موجودات اشاره شده است كه برخى از آنها بتدريج مورد شناسايى قرار گرفته و بعضى ديگر هنوز براى بشر شناخته شده نيست .
واژههاى كليدى :
قرآن و طب ، شب ، تاريكى ، آلودگى نورى ، فيزيولوژى تاريكى
هامش
( 1 ) . استاديار دانشگاه همدان .Email : bmalayeri @ gmail . com