دو فصل را فصل اعتدال هوا به شمار مىآورند ولى تأثير اين دو ، كاملا متضاد بوده و اثرى مخالف يكديگر دارند .
مولوى حديث مذكور را به نظم درآورده و در پايان ، خزان را به هواى نفس و بهار را به عقل و جان تأويل كرده است :
گفت پيغمبر ز سرماى بهار * تن مپوشانيد ياران زينهار
ز آنكه با جان شما آن مىكند * كآن بهاران با درختان مىكند
ليك بگريزيد از سرد خزان * كآن كند كاو كرد با باغ و رزان
راويان اين را به ظاهر بردهاند * هم بر آن صورت قناعت كردهاند
آن خزان نزد خدا نفس و هواست * عقل و جان عين بهار است و بقاست
از حديث اوليا نرم و درشت * تن مپوشان ز آنكه دينت راست پشت « 1 »
امام صادق عليه السّلام مىفرمايد :
« اگر چند روز بادها حبس شده و وزيده نشوند همه چيز تغيير پيدا كرده و فاسد مىشوند . » « 2 » علامه مجلسى در شرح اين حديث مىگويد : « بادها باعث دفع فساد از اشياى روى زمين مىشوند و به منزلهى روح و بدن هستند كه هرگاه روح از بدن خارج شود ، بدن متعفن
هامش
( 1 ) . كريم زمانى ، شرح مثنوى ، ج 2 ، ص 207 .
( 2 ) . مجلسى ، بحار الانوار ، ج 57 ، ص 15 .