« در اين شهر گوشت به مدت يك هفته سالم مىماند و فاسد نمىشود و در مورد شهر طليطله مىنويسد » : به دليل خوبى خاك و لطافت هواى آن ، غله در انبارهاى زمينى آن تا هفتاد سال فاسد نمىشود » « 1 »
كيفيت هواى شهر ، به عنوان فاكتورى برجسته در انتخاب و امتيازبندى شهر سالم ، تأثير مستقيم و فزاينده در طراحى معمارى شهر اسلامى نيز داشته است به گونهاى كه « ابن خلدون » و « ابن ازرق » نيز به اهميت هوا در مكانيابى اشاره كرده و برابر بودن مكان از هواى ايستا كه موجب تعفن اجساد و انتشار انواع تبهاست تأكيد ورزيده ، مىگويند :
« اگر موقعيت شهر در معرض جريان هوا باشد و باد از شمال به جنوب آن بوزد ، عفونت هوا و بيمارى حيوانات كاهش مىيابد . . . » « 2 »
دود ، بوى بد و صداى ناهنجار عواملى هستند كه باعث شده تا كارگاههاى صنعتى را به خارج از محدوده شهر و به محلهايى كه وزش باد بوى بد يا دود اين كارگاهها را به شهر هدايت نكند منتقل نمايند . به عنوان مثال مىتوانيم به كارگاههاى قيرسازى و كورههاى سفالپزى اشاره كنيم كه در حومه بيرونى شهر به دور از مراكز مسكونى قرار داشتند . آثار به جا مانده از اين كارگاهها را به فراوانى مىتوان در شهرهاى قسطاط ، قاهره ، فاس ، مدينه منوره و ديگر شهرهاى اسلامى مشاهده كرد . در قرآن و روايات اسلامى از تأثير مهم بادها در زندگى انسان و نقش عظيم آن در عدم تعارض اشياى روى زمين سخن به ميان آمده است .
خداوند متعال در سوره مباركه ذاريات ، سوره را با قسم به بادها آغاز مىكند كه اين
هامش
( 1 ) . قزوينى ، آثار البلاد ، ص 50 .
( 2 ) . ابن الارزاق ، بدائع المسلك ، ص 765 .