معروف است بنا بر قول مفسرين اهل سنت و ظاهر است كلام شيخ چنان كه مذكور خواهد شد اين است كه مراد به اين صدقه كه امير المؤمنين عليه السّلام به سائل داد در حال ركوع و مراد به تصدّق اول تصدّقات سنتى است يا اعم از آن و از واجبى ) و نيكو جمعى است كه وفا كنند به عهدى كه بكنند و صبر كنند در فقر و بىچيزى و در كوفت و مرض و در وقت جهاد ايشان يعنى جماعتى كه ذكر كرديم جماعتىاند كه صادقاند در ايمان و اهل تقوىاند .
پس جمع كرده است خداى تعالى جميع اين صفات را بعد از آن شهادت داده است براى كسى كه اينها كامل باشد در او به صدق و تقوى .
پس مفهوم مجموع اين دو آيه يعنى آيهاى كه در اول فصل مذكور شد و اين آيه اين است كه تابع شويد « صادقين » را به سبب اجتماع اين صفات كه شمرديم در ايشان مستحق شدند كه اطلاق شود اسم صادقين برايشان .
[ مصداق « صادقين » على ع است ]
و چون اين را دانستى ، مىگوئيم : ما نيافتيم احدى را از اصحاب رسول صلّى اللَّه عليه و آله كه جمع شده باشد در او اين صفات مگر امير المؤمنين عليه السّلام .
پس واجب شد كه مراد خداى تعالى به آيه ، او باشد و امر كرده باشد مردم را به اتباع آن حضرت و بودن با وى در چيزى كه اقتضاء آن كند دين ؛ زيرا ذكر شده است در اين آيه ايمان به خداى عز و جل و روز قيامت و ملائكه و كتاب و پيغمبران .
[ سبقت على ع در ايمان و عبادت ]
و امير المؤمنين عليه السّلام اوّل مردم بود در ايمان به خدا و به آنچه مذكور شد ، چنان كه وارد شده است اخبار متواتره به اينكه آن حضرت اول كسى بود كه اجابت رسول صلّى اللَّه عليه و آله كرد از مردان .
( 30 ) و نبى صلّى اللَّه عليه و آله به فاطمه عليها السّلام فرموده است :
« زوّجتك اقدمهم سلما و اكثرهم علما »
« 1 » ؛ يعنى كه من دادم تو را زن كسى كه اسلام وى پيشتر است از اسلام همه و بيشتر است از علم همه .
هامش
( 1 ) « مسند احمد حنبل » 5 / 662 ، حديث 19796 .