فصل 50 [ بررسى آيات قيامت ]
سؤال كردند از شيخ - ادام اللَّه عزّه - از قول خداى تعالى :
وَ إِنَّ يَوْماً عِنْدَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ
« 1 » ؛ يعنى يك روز پيش ربّ تو مثل هزار سال است به حساب شما . و قول او در موضع ديگر :
تَعْرُجُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كانَ مِقْدارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ فَاصْبِرْ صَبْراً جَمِيلًا
« 2 » ؛ يعنى بالا مىروند ملائكه و روح به سوى خداى تعالى در روزى كه مقدارش پنجاه هزار سال است . و قول او در موضع ديگر :
يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّماءِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كانَ مِقْدارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ
« 3 » ؛ يعنى خداى تعالى تدبير مىكند امر دنيا را از آسمان تا زمين ، بعد از آن صعود مىكند به سوى آن در روزى كه مقدارش هزار سال است به حساب شما .
پس چه چيز است توجيه اين آيات با اختلاف ظواهر آنها ؟
شيخ - ادام اللَّه عزّه - فرمود كه اما معنى آيه اول پس اين است كه يك روز آخرت را برابر هزار سال دنيا گردانيده بنا بر تعظيم امر آخرت و اخبار از شدت اهوال آن حتى اينكه يك روز از روزهاى آن بر اهل عذاب برابر هزار سال دنيا مىگذرد به سبب شدت و عظمت بلا و كثرت محنت و آنچه به كافران خواهد رسيد از انواع عقاب .
و مراد به روزى كه مقدار آن پنجاه هزار سال است ( چنان كه در آيه دوم مذكور
هامش
( 1 ) سوره حج ، آيه 47 .
( 2 ) سوره معارج ، آيه 4 و 5 .
( 3 ) سوره سجده ، آيه 5 .