ترس از عوارض جانبى و سمّيت داروها است كه عملا خطرات نامحدود آنها را مشاهده كردهاند و اگر جز اين بود اين همه سمپوزيومها و كنگرههاى بين المللى براى جلب توجه جهانيان به زيان داروها تشكيل نمىشد و هرچند سال يك بار تعدادى ، از داروها از فارماكوپهها خارج نمىشد ولى اين تحريم كردنها و اين عدم تجويز داروها جز يك مبارزه منفى ، چيز ديگرى نيست و به هيچ وجه ، علاج واقعى درد نيست و معماى لاينحل دارو را حل نمىكند .
تنها راه نجات از اين بنبست عجيب ، كه به راستى همه محافل پزشكى جهان را به زانو درآورده است ، اين است كه با تمهيداتى ، زهر داروها را بگيرند و كارى كنند كه دارو اصولا ضرر و خطر و اثر سمّى نداشته باشد و براى انجام اين امر ، هيچ چارهاى جز تجديدنظر در مقدار خوراك داروها وجود ندارد .
در اينجا ، باز اين ضربالمثل معروف « همه چيز سم است ، در صورتى كه به اندازه مصرف نشود » را به ياد مىآوريم كه براى توضيح مطلب ، به كتاب فارماكولوژى پزشكى گيتى مراجعه مىكنيم ، درست توجه فرماييد . در صفحه 29 مىنويسد :
داروها را از نظر چگونگى تأثير به دو دسته مىتوان تقسيم كرد :
1 . با اثر برگشتكننده و موقتى : در صورتى كه دارو با مرگ بافتى و تشريحى سلول يا عضله يا بدن توأم نباشد ، مجددا با خنثى و دفع شدن تدريجى دارو عمل از دسترفته عضو برگشت مىكند « 1 » .
2 . با اثر غير قابل برگشت و دايمى : در صورتى كه تحريك شديد سلول « 2 » موجب تحليل و تجزيه و مرگ بافتى شود ( سموم ، شيمىدرمانى در بيمارىهاى ميكروبى ) ، ديگر زندگى سلول غير قابل برگشت « 3 » است ،
هامش
( 1 ) .Reversible( 2 ) .Irritation( 3 ) .Irreversible