الستون « 1 » ، دون « 2 » ، تروسو « 3 » ، ليوتود « 4 » ، آليبر « 5 » ، ويرشو « 6 » ، دليو « 7 » و غيره دربارهء خواص گوم آمونياك مطالعات زيادى كردهاند ولى وقتى كه كتابهاى زكرياى رازى ، قانون شيخ الرئيس ابو على سينا و ساير كتب طب قديم را مىخوانيم مىبينيم ، گفتههاى اروپاييان همه اقتباس از اين كتابها است و هيچگونه مطلب جديد و تحقيق تازهاى در اينباره نياوردهاند .
اوشه ، اشق ، وشا يا گوم آمونياك
گوم آمونياك را به فارسى اوشه و به عربى اشق مىگويند و عطارهاى تهران آن را وشا مىنامند و ما هريك از آن را جداگانه شرح مىدهيم .
* در دايرة المعارف طبى فرانسه مىنويسد : اطباى قرن هيجدهم فرانسه گوم آمونياك را براى معالجه آسم به كار مىبردند كه چسبندگى اخلاط سينه را كم ، دفع آنها را سهل و تشنج را بر طرف مىكند . در قانون ابن سينا نيز چنين مىخوانيم : « ينفع من الربو و عسر النفس و انتصابه اذا لعق بعسل او بماء الشعير » يعنى : « براى آسم و عسر النفس و انتصاب « 8 » آن مفيد است ، هرگاه بهطور لعوق « 9 » با عسل يا ماء الشعير تجويز شود » و در كتاب مخزن الادويه مىنويسد : « آشاميدن
هامش
( 1 ) .Alston( 2 ) .Don( 3 ) .Trousseau( 4 ) .Lieutaud( 5 ) .Alibert( 6 ) .Virchow( 7 ) .Delioux( 8 ) . انتصاب نفس ، حمله بسيار شديد آسم است كه در كتب طبى به نام اورتينى( Orthopnee )ثبت شده است ( دكتر مصطفوى ) .
( 9 ) . داروى ليسيدنى ( دكتر مصطفوى )