تخطي إلى المحتوى الرئيسي

برهان رسا ( مقامع رشيق لمنكري طب العتيق ) ( فارسى ) — صفحة 187

مساهمون:

ص١٨٧

ذ

ذبول : لاغرى ، ضعف ، خشكيدگى ، زار و نزارى ذكىّ : تيز ، زيرك ، تيزياب ذوسنطاريا : ديسانترى ، اسهال خونى

ر

رساتيق : جمع رستاق : روست رشيق : رشق ، انداختن به تير و غير او است . رضابيّه : بزاقى رضاعى : شيرى رطوبات رضابيّه : آب دهان ؛ بزاق رعاف : خونريزى بينى رغوه : كف ، كفك ، سرشير رفاده : پارچه‌اى كه با آن زخم را ببندند ، جراحت‌بند ، رگ‌بند ، خسته‌بند ؛ كيسه رمد : درد چشم رىّ : سيراب شدن

ز - ژ

زجاجه : شيشه ، آبگينه زحير : زحير حالى [ است ] كه خواند به دفع براز و چيزى دفع نشود جز مثل مخاط و گاه با كمى خون . زلو : زالو . جلو . زرو . مكل . علق . ديوچه . دشتى . ديوك . خرسته . درن . شلك . شلوك . غلفج . زروك . زولو زىّ : پوشش ، لباس ، هيئت زيبق : جيوه ، سيماب ژاژخايد : كنايه از سخنان ياوه و هرزه و بيهوده گفتن است .

س

سؤرشان : نيم‌خورده و پس‌مانده غذا سارد : توضيح مؤلف : سرد الحديث جودت سياق اوست يعنى به نيكويى و تناسب سخن گفتن . سبات : خواب سنگين و بيمارگونه سجّينى : جهنمى ، وادى خاصى در جهنم سحج : خراش سحنه : طراوت و تازگى بر و روى سخريّه : مجادله بيهوده سدر : سدر : حيرتى كه باعث خيره شدن چشم شود ؛ سدر : آن را گويند كه هرگاه كه مردم بر پاى خيزد دو چشم او تاريك شود و سر او بگردد و ضعف اندرآيد و بيم باشد كه بيفتد و زود بگذرد ( ذخيره خوارزمشاهى ) . سدس : يك ششم سراج : چراغ سرادق : سراپرده سرداروج : سردارو : دواهاى خشك سوده و كوفته كه بر سر دواى مطبوخ ريزند .