قسم روشنائى مخصوص بابنيهء عامه و كوچهاى شهر بود ولى كمكم بخانهها هم كشيده شده و اكنون در خارجه عدّه نامعدودى از خانهها را هم روشن مىنمايد
مضارّ شعلهء بخار با مضّار ادهان معدنيّه مساوى يا زياده مىباشد چه نورش درخشندهتر و بوساطت انجرهء فاسده مانند انيدريد سولفورو و سولفور دو كربن كه در ضمن احتراق متصاعد مىشوند عفن مىباشد و منقصت ديكرى كه علاوه دارد احداث حرارت بسيار شديد است چنانچه هر منقار بخار يعنى هر چراغ كازى چون در مدّت يك ساعت 150 ليتر بخار را سوزانيده 30000 ليتر هوا را از صفر به صد درجه حرارت مىرساند و بر همه كس معلوم است كه اين احداث حرارت بچه اندازه اكسيژن هوا را سوزانيده و تلف كرده ضرر بمتنفّسين مىرساند و درصورتىكه لاينقطع بوساطت تجديد عمدهء هوا تصحيح فساد سريع حرارت و هواى جوّ نشود اضائهء با بخار كرمتر و فاسدترين اقسام اضائه است و علاوه بر تمام اين نقايص فرار كردن بخار و خطر اختناق و اتش كرفتن است و اكر بنا شد كه چراغ كاز در داخل خانه بياورند اقلّا اطاق خواب را استثنا نموده در انجا نصب ننمايند چه در مدت شب اندك سهوى كه در محكم نمودن شير شود هواى اطاق را بسرعت مهلك كرداند ولى چون نهايت سهولت و ارزانى قيمت را دارد تهيّه نيز لازم
حفظ صحت ( فارسى ) — صفحة 142
مساهمون: ميرزا علي خان ناصر الحكماء
ص١٤٢