و نورش ملائم و سفيد و مطبوع است ليكن بسيار ضعيف و چون لاينقطع لرزان مىباشد براى كار نامناسب و خستكى زياد مىآورد امّا لامپهاى جديد الاختراع برحسب اينكه روغن انها نباتى و حيوانى يا معدنى ( نفط و شيسط ) باشد اثر هريك تفاوت پيدا كند قسم اوّل را كه لامپهاى روغنى نامند چراغ اصلى اطاق كارند چه نورشان بسيار سفيد و ملائم و از چشم بوساطت حبابى كه حرارت را متوقّف و منعطف مىنمايد منفصل مىباشد هركز چشم را خسته نكرده اشياء مجاوره را هم در كمال نيكوئى روشن مىنمايد و مذّمت انها فقط گرانى روغن انها است امّا روغنهاى معدنى مانند نفط اكرچه قيمت انها بسيار ارزان مىباشد ولى شعلهء انها بسيار تند و درخشنده و چشمها را به زودى خسته كرده بعلاوه در ضمن احتراق بوى عفنى متصاعد نموده غالبا هم اسباب اتش كرفتن اشخاص و اشياء كردند
از جملهء نورهاى مصنوعى بخار ايدرژن بىكربنه مىباشد كه از تقطير زغالسنك در ظروف منسده حاصل و در اين اواخر اختراع شده بسيار هم شيوع پيدا كرده چنان كه فقط در پاريس دويست فرسنك لولهء ان كشيده شده و قريب سه كرور منقار چراغ كاز عامّه و خاصّه را روشن مىنمايد و ازاينرو اهميّت ان معلوم مىكردد در به دو امر اين
حفظ صحت ( فارسى ) — صفحة 141
مساهمون: ميرزا علي خان ناصر الحكماء
ص١٤١