و خوردن تخم گذر مفيدست و جرم گذر نيز مفيدتر و آنجا كه سبب قلت لبن قلت غذا باشد حسبوها كه از شعير و نخاله و حبوب ساخته باشند بخورانند و توفير در غذا مناسب دانند و واجب است كه در حسوها و غذاها اصل را زيانج و تخم او و تخم شبت و شونيز داخل كنند و نخاله و فجل بجوشانند و بنوشانند و تخم شبت و بزر كراث و بزر حلبه كوفته بيخته بعصارهء رازيانج و عسل و سمن بياميزند و به قدر حاجت بدهند و بسيار ماليدن پستان در تكثير لبن اثر تمام دارد و هرگاه سبب فساد شير كثرت شير بود كه متراكم شده كثيف شده باشد تدبيرش تنقيص شيرست به تقليل غذا و بتناول اشياى قليل الغذا و تضميد مكون و خل با طين و عدس مطبوخ به سركه بر سينه و ثدى نفع دارد و شراب آب شور نيز مفيدست
تدبير فطام اعنى از شير باز داشتن
بايد دانست كه مدت طبعى ارضاع دو سالست پس در شروع سال سوم از شير باز دارند و اگر مانعى نبود و قبل از فطام هرگاه طفل را خواهش تناول غير شير پديد آيد اندكاندك بدهند از اغذيهء مناسبه ملايمه و چون ثنايا اعنى دو دندان پيشين برآمدن گيرد در غذاى او چيزى قوىتر دهند بتدريج و چيزى كه در مضغ سخت بود هرگز ندهند كه موجب بطوء بروز دندان مىشود بنا بر تحليل مادهء آن بمضغ صلب و نخستين چيزى كه توان داد نانست كه مرضعه نجايد و بدهد و بعد از ان نان به آب يا بعسل يا بشير توان داد و هرگاه غذا دهند آب نيز قدرى مىداده باشند علىالخصوص كه موسم گرما باشد و طفل خود ميل به آب كند گاهگاه آب باندكى شراب ممزوج كرده بدهند و هرگز توفير در آب و طعام نكنند بلكه باوقات معينه به قدر مناسب مىداده باشند تا باعث امتلا نشود و اگر امتلا حادث شود اول نشان آن انتفاخ بطنست و بياض لون و جز آن بايد كه درين حالت هيچ غذا ندهند و به تنويم او كوشند تا كه گرانى دور شود و چندانكه زمانهء فطام نزديكتر رسد در شير تقليل كنند و در غذا بيفزايند و شبها از خواب بيدار كنند به تكليف و شير دهند تا باعث تنفر شود و روزانه طعام خورانند تا حاجت بشير كمتر شود و نيكوترين غذا شير و برنجست و هريسهء گوشت نرم و نان ميده و بهترين موسم براى فطام بهارست و عند الضرورت در آخر زمستان و آخر تابستان نيز مجوز امّا در شدت ايّام صيف و شتا نبايد چه در صيف