تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 228

مساهمون:

ص٢٢٨
گرم‌ست در دوم و خشك در اول و گل آن كبود مائل به بنفشى و طولانى مىباشد و آن مستعمل ادويه‌ست و ملطف و جالى و مفتح سدهء جگر و سپرز و نافع تپهاى مركبه است و خواصها دارد و مقدار شربت آن تا سه درم و در مطبوخ تا هفت درم و بدل آن در حميات هم‌وزن او افسنتين و نيم وزن آن اسارون و عصارهء وى سرد و خشك ست و الطف از ان و قدر شربت آن از نيم مثقال تا يك مثقال

غرى السمك

بكسر اول و فتح راى مهمله به فارسى سريشم ماهى خوانند مزاج وى گرم و خشك‌ست در آخر اول و در ادويهء سل مستعمل و مقدار شربت آن يك مثقال

غرى الجلود

سريشمىست كه از پوست حيوانات سازند مزاج وى گرم و خشك‌ست در دوم و مغرى و مجفف و آنچه از پوست گاو ساخته باشند شربت آن جهت قرحهء ريه و نفث الدم نافع و فتق و قيله را طلاى آن مفيدست

غوزه

بفتح اول و زاى معجمهء مفتوحه ثمر كپاس‌ست كه هنوز ترقيده نباشد و بهندى دوده‌كپاس نامند در ادويهء زنان مستعمل‌ست

الفاء

-

فاغره

بكسر غين معجمه به فارسى كبابهء دهن شگافته نامند و آن بزرگ‌تر از كبابهء چينى جوزى رنگ تا به نصف شگافته و در جوف آن دانهء كوچكى مدور و سياه براق با عطريت مىباشد ثمر درختىست و مزاج آن گرم و خشك‌ست در سوم و بقول شيخ الرئيس و نزد جمهور گرم در اول دوم و خشك در آخر آن و با قوت محلله و قابض و مقوى معده و هاضمه است و خواصها دارد و مقدار شربت آن تا دو درم

فاغيه

بكسر غين معجمه اسم شكوفهء حناست و طلاى آن جهت رفع خناق و التيام قروح و با موم و روغن گل سرخ جهت درد پهلو نافع

فانيذ

بكسر نون و ذال معجمه در آخر به فارسى قند نامند و بعضى گفته كه اسم شكر سفيدست مزاج وى گرم و ترست در اول و ملين بطن

فجل

به ضم اول و به ضمتين اول و ثانى به فارسى ترب و بهندى مولى نامند بيخىست از ترهء معروف بستانى و مزاج وى گرم‌ست در اول و تر در دوم و ملطف و محلل و طبيعت تخم آن گرم‌ست در سوم و خشك در دوم و محرك باه و مدر بول و حيض‌ست و مقدار شربت آن تا يك درم

فروج

بفتح اول و جيم در آخر چوزهء مرغ خانگى را گويند و فراريج جمع آن

فرخ

بفتح اول و سكون راى مهمله و خاى معجمه در آخر بچهء هر مرغ را نامند و افراخ جمع آن

فرفخ

بفتح هر دو فا و سكون راى مهمله و خاى معجمه به فارسى رجله و خرفه و بهندى لونى و لونك نامند و در بقلة الحمقاء نگاشته آمد

فراسيون

بفتح اول و كسر سين مهمله و ضم تحتانى حكيم علوى خان گفته كه نباتىست با شاخهاى بسيار مربع سفيد مزغب و يحتمل كه آنست كه بهندى اروسه نامند و مزاج آن گرم و خشك است و محلل و جالى و مفتح سدد كبد و طحال و مقطع لزوجات‌ست و مقدار شربت آن تا سه درم و اروسه در رديف الف