تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 229

مساهمون:

ص٢٢٩
نگاشته آمد

فرنجمشك

بفتح اول و دوم و فلنجمشك بلام نيز بهندى رام‌تلسى گويند نوعى از ريحان‌ست و نبات و برگ آن اندك بزرگ‌تر و بلندتر و بسيار خوش‌بو شبيه ببوى قرنفل لهذا او را قرنفل بستانى هم نامند مزاج وى گرم و خشك‌ست در آخر دوم و مفتح سدهء دماغى و مصفات و مقوى دل و كبد و معده و محلل رياح‌ست و خواصها دارد و مقدار شربت آن سه درم و تخم آن ريزه و سياه‌رنگ مائل به سبزى و از تخم بالنگو سه پهلوتر و كوچك‌تر از ان و مجفف و منعظ و مقدار شربت آن دو درم

فرفيون

بفتح اول و سكون راى مهمله و ضم تحتانى و فربيون بباى موحده نيز صمغ يا لبن منجمد نبات شيردار از جملهء تيوعات‌ست خاكسترىرنگ مائل بزردى با طعم و بوى تند و كهنهء آن سرخ‌رنگ و متخلخل مىشود مزاج آن گرم و خشك‌ست در اول چهارم و جالى و ملطف و حاد خصوص تازهء آن و مسهل بلغم لزج و زرداب و منقى فضول بلغميه از اعصاب‌ست و مقدار شربت آن تا دو قيراط و مصلح آن مقل و رب السوس‌ست

فستق

بكسر اول و سكون سين مهمله و فوقانى مفتوح به فارسى و هندى پسته نامند ثمر درختىست بزرگ‌دانه پوست بالاى مغز آن نازك سفيد و مغز آن سبز رنگ و چرب لذيذ مزاج آن گرم و ترست و نزد بعض گرم و خشك و مقوى باه و فزايندهء منىست و خواصها دارد و مقدار شربت آن موافق مزاج و پوست سبز بيرون آن سرد و خشك‌ست و بغايت مقوى معده و قابض و رافع قى و اسهال‌ست

فضه

بكسر فا و فتح ضاد معجمهء مشدده به فارسى سيم و نقره و بهندى چاندى گويند از فلزات معروفه است و طبيعت ورق آن سرد و خشك‌ست در اول و با قوت قابضه و مجففه و مفرح و مقدار شربت آن يك دانگ تا نيم درم

فطراساليون

بفتح اول و سكون طاى مهمله و فتح را و الف و سين مهملات و كسر لام و ضم تحتانى كرفس كوهىست و تخم آن سياه طولانى شبيه بنانخواه و خوش‌بو و تند مستعمل ادويه است و مزاج آن گرم و خشك‌ست در دوم و بغايت مفتح و محلل و قاطع لزوجات و مدر قوى حيض‌ست و خواصها دارد و مقدار شربت يك درم

فقاح

به ضم اول و تشديد قاف مفتوحه و حاى مهمله شكوفه و گل هر چيز را گويند چنانچه اذخر و غير آن و فقاح الكرم شكوفهء انگورست با عطريت و مزاج وى سرد و خشك‌ست در اول و مقوى دل و معده و مسكن فواق و قىست

فلنجه

بفتح اول و ثانى و سكون نون و جيم مفتوح و ها به عربى افلنجه و بهندى پل‌پرنگ نامند تخم نباتىست شبيه بخردل و تند شبيه ببوى سيب و با عطريت و بغايت سرخ و طعم آن تلخ مزاج وى گرم‌ست در اول و خشك و مقوى دل و دماغ و جگر و معده و مفتح سدهء دماغى و محلل رياح و مشهى و مفتح سدهء احشاست و مقدار شربت آن تا دو مثقال

فلفلمويه

بضم ميم