و خشك در سوم و ملطف و مفتح سدد و مفرح و مقوى حواس و اعصاب و اعضاى رئيسه است و خواصها دارد و مقدار شربت آن تا يك مثقال و بدل آن دارچينى و قرنفل
عود الصليب
بفتح صاد مهمله و لام مكسور به عربى فاوانيا گويند نزد بعضى چوبىست و نزد اكثرى بيخ نباتىست نر و ماده كه در جوف نر آن دو خط صليبى متقاطع يافت مىشود و مادهء وى به شكل بلوط مىباشد و در جوف آن خطوط صليبى نيست و نزد اطلاق مراد نر آنست و بهترين آن رومى سطبرست و طبيعت آن گرم و خشكست در آخر دوم و مجفف و محلل و مفتح و ملطف و جالى و مقطعست و جهت صرع و ام الصبيان نر آن را بهتر دانستهاند به شرطى كه هنگام بودن آفتاب در برج ميزان او را بآلهء مس كنديده باشند نه بآهن و مادهء آن را جهت امراض رحم نسوان انسب دانستهاند و مقدار شربت آن يك درم
عود العطاس
بهندى نكچهكنى نامند نباتىست كه بر روى زمين افتاده باشد برگش مانند برگ تره تيزك و گل آن همچو گل نيب و مزاج وى گرم و خشكست در آخر سوم و معطش قوى و جالى و محللست
عود بلسان
شاخهاى درخت بلسانست و بهترين آن گندم رنگ خوشبو بود مزاج وى گرم و خشكست در سوم و مفتح سدد و مقوى قوىست و خواصها دارد و مقدار شربت آن تا نيم مثقال
عوسج
بفتح اول و فتح سين مهمله شجريست قريب بدرخت انار و پرخار و برگ آن تند مائل به درازى و با رطوبت چسپنده و ثمر آن به قدر نخود و مائل به طول و سرخ و مزاج آن سردست در اول دوم و خشك در آخر آن و بيخ و برگ و ثمر آن مستعمل ادويه است و مقدار شربت ثمر آن تا يك مثقال
عين الديك
به فارسى چشم خروس نامند نزد اطباى محققين تخم درختىست صلب سرخ صيقلى براق مدور مائل به پهنى و صاحب مخزن گفته كه تخم درخت بقمست و اهل هند گهنگچى دانستهاند كه آن ثمر نبات بيارهدار برىست فى الجمله مزاج آن گرمست در سوم و خشك در دوم و مفرح و مقوى اعضا و حافظ قوتها و جهت تقويت باه بسيار مؤثرست و مقدار شربت آن يك مثقال
الغين المعجمة
غاريقون
دوائىست شبيه به بيخ بوسيده كه در جوف بعضى اشجار سال خورد كهنه بهم مىرسد و نر و ماده مىباشد و بهترين آن و مستعمل ادويه مادهء سفيد سبكوزن املسست و مزاج وى گرمست در اول و خشك در دوم و مسهل بلغم و سودا و صفرا مخلوط باهم و ملطف اخلاط غليظه است و خواصها دارد و مقدار شربت مفرد آن يك درم و در مطبوخ تا يك مثقال و بدل آن تربد به وزن آن و ربع آن زنجبيل باهم
غافث
بكسر فا و ثاى مثلثه در آخر گياهىست خاردار و برگ آن عريض و طولانى و مرغب و مزاج آن