تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 194

مساهمون:

ص١٩٤
هم گويند و بهندى لوا نامند مزاج آن گرم‌ست در دوم و خشك در اول و گوشت آن لطيف و سريع الهضم و مولد خون صالح و مقوى دماغ‌ست

الجيم

جاوشير

نزد جمهور صمغ‌ست بدبو ظاهر آن سرخ تيره و باطن سفيد و صاحب كنز گفته كه لبن منجمد درختىست و بهترين آن زعفرانىرنگ تيزبوى بود كه در آب حل شود و چون در آب بگدازند برنگ شير شود مزاج آن گرم و خشك‌ست در سوم و محلل رياح و مفتح سدد و ملين صلابات و جالى لزوجات‌ست و مقدار شربت آن يك مثقال و بدل آن بوزآن قنّه

جامن

ميوهء درخت معروف‌ست ورائى جامن از قسم اوست مزاج آن نزد بعض سرد و خشك‌ست و نزد بعض سرد و تر و مقوى معده و دل و قابض شكم و دافع فساد بلغم و صفرا و خون و نافع خفقان و مسكن التهاب و مضر حنجره و سينه و مصلح آن نمك و مزاج مغز خستهء آن سرد و خشك‌ست و نافع اسهال و زحير صادق و پوست اندرونى درخت آن قابض و مضمضه به آب جوشانيدهء آن مستحكم دندان و شيرهء برگ آن نافع بواسير خونىست و رب جامن در لذت و تقويت معده و دل بسيار قوى باشد

جاورس

معرب گاورس بهندى باجرا گويند غله‌ايست معروف سفيدرنگ مزاج آن سردست در اول و خشك در آخر دوم و صاحب تحفه گفته كه بهندى چينا گويند و آن هم غلهء معروف‌ست

جدوار

بفتح اول به فارسى ماه فرفين و بهندى نربسى نامند بيخىست شبيه بسعد اكثر صنوبرىشكل و اقسام مىباشد و بهترين و قسم اول خطائى ثقيل الوزن تلخ طعم ظاهر آن سياه‌رنگ و باطن آن بنفش و بعد آن قسم دوم آنكه ظاهر و باطن وى هر دو تيره‌رنگ مائل بزردى باشد و پس از ان قسم سوم آنكه ظاهر و باطن وى هر دو سياه بود و همه قسم گرم و خشك‌ست در اول سوم و مفرح و مقوى قوى و اعضاى رئيسه و فادزهر جميع سموم حاره و بارده و مفتح و محلل و منضج و مسكن اوجاع و مبيهى و مشهى و منعظ و مدرست و مقدار شربت آن از نيم دانگ تا چهار دانگ و بدل آن فادزهر حيوانىست

جرجير

بكسر اول و كسر جيم ثانى و هر دو راى مهمله به فارسى تره‌تيزك و بهندى ترمرا گويند و تخم آن را به عربى حب الرشاد و بهندى بالون نامند و آن تخمى ست مائل بطولانى و سرخى رنگ كه گويند برى و بستانى مىباشد بستانى آن گرم‌ست در دوم و خشك در اول و برى آن گرم در سوم و خشك در آخر دوم و مفتح سدهء جگر و سپرز و جالى و مدر بول و محلل رياح‌ست و مقدار شربت از تخم بستانى آن تا پنج درم و از برى آن تا سه درم

جزر

بفتحتين معرب گزر كه به فارسى زردك نيز و بهندى گاجر نامند مزاج وى گرم و ترست و مبيهى و ملطف و مفتح سدهء جگر و مقوى معده و ملين و مزاج تخم آن
خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 194 | شمس الدين احمد