تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 191

مساهمون:

ص١٩١
كه بهندى دهاك نامند و تخم آن را بهندى پلاس پاپره و گل او را طيسو گويند برگ و تخم آن گرم و ترست و طبيعت گل آن سرد و خشك و گل آن قابض و دافع صفرا و نطول آب جوشانيدهء آن دافع درد مثانه و عسر البول و نوشيدن آب نقوع آن رافع سوزاك‌ست و سفوف برگ نورستهء آنكه كونپل نامند با نبات آميخته خوردن مضيق فرج نسوان و تخم آن دافع قوبا و قاتل كرم شكم و شيرهء بيخ آن مبيهىست

پنوار

بفتح باى فارسى و خفاى نون و در آخر راى مهملهء هندى بلغت هندى نهال خرد برىست كه تخمش مشابه بموطهه كه اول و آخر آن بريده باشد از اندرون پهلى مىبرآيد و رنگ ماشى دارد طبيعت آن گرم و خشك‌ست و محلل و دافع جرب و قوبا و در ادويهء هنديه مستعمل

پهالسه

ميوهء درخت هندىست كه آن را هم

پهالسه

نامند نقيع پوست بيخ شجر آن جهت حبس البول و بول الدم مفيد و گفته‌اند كه چون پوست اندرونى درخت او را كوفته مقدار چهار پنج توله جوكوب كرده در يك پيالهء آب شب بخيسانند و صباح ماليده صاف كرده دو سه ماشه قند سفيد داخل كرده بنوشند ذيابيطس كهنه را در سه چهار روز زائل گرداند و طبيعت ميوهء آن سرد و خشك در اولست و مقوى دل و معده و كبد حار و رافع اسهال صفراوى و قى و فواق و تشنگىست و از ان شربت مىسازند

پتهرپهورى

بلغت هندى گياهىست كه اكثر در ميان سنگستان مىرويد برگش مشابه ببرگ لوبيا و چون او را بخايند لزوجتى در ان پيدا آيد مدر قوىست و در شكستن سنگ گرده و مثانه بىنظير به قدر پنج شش ماشه در آب يا در عرقيات شيره كشيده با شربت مدر يا نبات بدهند

پهوكرمول

بفتح باى فارسى و ضم ميم بيخىست هندى تلخ و تيز و سياه‌رنگ طبيعت آن گرم و خشك‌ست در دوم و مشهى و مبيهىست و خواصها دارد

پهنكره

بفتح اول و نون ساكن گياهىست هندى كه بر كنار آبها مىرويد و خريفيست و سفيد و سياه و زرد مىباشد طبيعت آن گرم و خشك‌ست در دوم و نافع امراض دندان و چشم و جذام و برص و جدرىست و خواصها دارد

پهارنگى

بفتح باى فارسى و خفاى ها و فتح راى مهملهء هندى و خفاى نون و كسر كاف فارسى و تحتانى ساكن بلغت هندى پوست درخت كوهىست مزاج وى گرم و خشك‌ست و تلخ و تيز و مشهى طعام و دافع سرفه و تنگى نفس و درد فرج و آماس اعضا و رافع فساد باد و بلغم‌ست

التاء الفوقانية

-

تالمكهانه

بلغت هندى تخمىست ريزه مشابه بتودرى سرخ ليكن تودرى مدور و آن غير مدور و نهال آن مثل قلم پرگره و باريك و بر گره‌هاى او خارها و غنچه برگها و در ميان برگها گل كوچك نيلوفرى در وسط سفيد و در آبها مىرويد طبيعت آن گرم و تر و مفرح و مبيهى و فزايندهء منىست و در ادويهء باهيهء هنديه مستعمل

تخم دهنتر

تخمىست سفيد و سبك از تخم انجره خوردتر