تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 193

مساهمون:

ص١٩٣
معدنى و مصنوعى و مزاج آن گرم و خشك‌ست در آخر سوم و جالى و مسقط بواسيرست

تن

بضم فوقانى و سكون نون بلغت هندى درختىست كوهستانى كه گل آن زردرنگ و ثمرش دانهاى خرد مىباشد مزاج ثمر آن سرد و قابض شكم و دافع ثبور و جذام‌ست

توبال النحاس

بضم فوقانى و واو معروف و باى موحده به فارسى برادهء مس نامند طبيعت آن گرم و خشك‌ست در سوم و ملطف و جالىست

توت

بلغت هندى به عربى تودوفرصاد گويند درختىست معروف دو قسم يكى ميوهء آن سياه و خرد و دومى ميوهء آن سفيد و دراز و قسم اعلى ميوه بيدانهء سياه مىباشد مزاج ميوهء مذكور گرم و ترست و شيرين و هاضم و ملين طبع و مقوى گرده و باه و ترش او را شامى نامند و مزاج آن سرد و خشك‌ست و قابض و مطفى حدت خون و صفرا و رادع است

تودرى

بضم فوقانى تخم نباتىست از عدس كوچك‌تر و اندك پهن و سه قسم باشد سرخ و زرد و سفيد و مزاج هر سه قسم آن گرم‌ست در اول و تر در دوم و مبيهى و منعظست و مقدار شربت آن از دو درم تا سه درم

توتيا

به فارسى سنگ بصرى و بهندى كهاپريا گويند و مىگويند كه معدنى و مصنوعى باشد و بهترين آن سفيد شبيه به پوست بيضهء شترمرغ كه برو چيزى مثل نمك ظاهر باشد و بعد آن زرد اوست و طبيعت آن نزد جالينوس در اول سرد و در دوم خشك‌ست و مقوى روح باصره و حافظ صحت چشم‌ست و خواصها دارد و مقدار شربت آن تا نيم مثقال

تورئى

ثمر رستنى بياره‌دار هندىست كه از ان نانخورش مىسازند طبيعت شيرين آن سرد و تر و ملين طبع‌ست و دافع فساد بلغم و صفرا

تونبرى تلخ

بلغت هندى اسم كدوى تلخ‌ست و آن ثمر رستنى بياره‌دارست و مزاج آن گرم و خشك و مغز آن مقى قوىست و بيخ آن را بهندى بكهمه نامند و آن ضمادا محلل اورام و اوجاعست

توتياى هارونى

بيخىست خرد و سرخ تيره رنگ از اندرون سفيد در كحل استعمال مىكنند و بدل آن ماميران چينىست

تيواج

بكسر فوقانى و سكون تحتانى و جيم در آخر پوست درختىست كه از خطا مىآرند و صاحب مخزن گفته كه بهندى كره‌چهال گويند كه پوست درخت لسان العصافير باشد و طبيعت آن نزد بعضى سرد و خشك‌ست و نزد بعضى گرم و خشك در آخر دوم و قابض‌ست و جهت حبس اسهال دموى و قطع حيض مفيد و مقدار شربت آن تا يك مثقال‌ست

تين

بكسر اول و ياى معروف به فارسى انجير گويند مزاج تازهء آن گرم در اول و تر در دوم و خشك آن گرم‌ست در دوم و تر در اول و ملطف و محلل و مفتح و جالى و ملين طبع‌ست و مقدار شربت آن تا سى مثقال

تيهوج

بكسر فوقانى و جيم عربى در آخر معرب تيهو كه به فارسى تدرو و به عربى تدرج
خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 193 | شمس الدين احمد