تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 181

مساهمون:

ص١٨١
اونت‌كطاره ؟ ؟ ؟ گويند نباتىست خريفى مشهور كه گل آن زرد و سفيد و خارهاى دراز بر ان مىباشد بيخ آن مستعمل ادويهء هنديه است و مزاج آن گرم و خشك‌ست در سوم و مفتح سدد و مسخن معده و مشهى و هاضم طعام و مدر بول‌ست و مقدار شربت آن تا دو درم و صاحب خواص الادويهء هنديه نوشته كه پوست بيخ آن با خرما در شير جوشانيده خوردن مبيهىست و قدر شربت آن تا يك دام و گويند كه مضر گرده است و مصلحش شربت ريباس و غوره

اصطرك

بكسر اول و سكون صاد مهمله و فتح طاى مهمله و سكون راى مهمله و كاف نوعى از ميعه است كه بهندى سلارس گويند و بعضى ميعهء يابسه گفته‌اند و بعضى گفته كه صمغ زيتون‌ست مزاج وى گرم‌ست در سوم و خشك در اول و بعضى گفته خشك در دوم است و مسخن و منضج و ملين‌ست و مقدار شربت آن نيم درم تا يك درم و نزد بعضى تا دو مثقال و بدل آن ميعهء سائله است

اصل السوس

بضم سين مهمله و سكون واو و سين مهملهء ثانى به فارسى بيخ مهك و بهندى مرطهى و ملهطى نامند بيخ نباتىست و بهترين آن شيرين كم‌ريشه از اندرون زردرنگ متوسط در غلظت و باريكى و پوست آن سرخى مائل مىباشد مزاج ان گرم و خشك‌ست در اول و منضج اخلاط غليظه و مركبه و مسكن تشنگى و مسهل رطوبات و مدر بول و حيض و غاسل اعضاى باطنى و محلل رياح‌ست و خواصها دارد و مقدار شربت آن تا پنج درم

اظفار الطيب

بفتح اول به فارسى ناخن پريان و بهندى نكه گويند دوائىست شبيه به ناخن و مدور و خوش‌بو و سفيد مائل بسرخى طبيعت آن گرم و خشك‌ست در دوم و مدر فضلات و ملطف اخلاط غليظه است و مقدار شربت آن از يك درم تا سه درم و مصدع و مصلحش سكنجبينست

اظفار الجن

بفتح اول بهندى كرن‌پات خوانند و آن نباتىست بىبرگ و بىگل شبيه به ناخن چيده و اغبر مائل بسياهى و مزاج آن گرم‌ست در دوم و خشك در اول و نزد بعض گرم و خشك‌ست در اول و محلل اورامست و مقدار شربت آن تا سه مثقال و مضر دماغ و مصلحش عناب

افتيمون

بفتح اول به فارسى فرغند و بهندى امربيل و اكاس‌بيل گويند گياهىست كه بر شجرهاى تند مانند ابريشم خام زردرنگ بىبرگ و گل و مزاج آن گرم و خشك‌ست در سوم نزد جالينوس و محلل و ملطف و مفتح سدد و مسهل سودا و بلغم‌ست و مقدار شربت آن نزد شيخ الرئيس چهار مثقال و نزد بعضى سه مثقال و در مطبوخ تا ده درهم

افسنتين

بفتح اول لغت يونانىست و بين اسم ؟ ؟ ؟ مشهور نباتىست تلخ مزاج آن گرم در اول دوم و خشك در آخر آن مفتح و ملطف و مشهى ؟ ؟ ؟ و مسهل صفرا و ماء اصفرست و مقدار شربت آن از جرم او از يك مثقال تا دو مثقال و در مطبوخ از
خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 181 | شمس الدين احمد