فصل اول در تدبير هواى محيط به ابدان است . . .
در تدبير هواى محيط به ابدان است و بيان خوب و بد آن و مغيرات هوا و هواى وبائى و تدبير چهارفصل بدان كه اول از ستهء ضروريه هوا است و حيوان و انسان به جهت تعديل روح و ترويح قلب به او محتاج است ، به علت اينكه مقدور و ممكن نيست انسان را كه امساك نمايد نفس خود را قليل زمانى و تنفس ننمايد به استنشاق هوا و جذب نسيم بارد ؛ زيرا كه نفس ناگزير از نفس است و لازمه حيات . و بهترين هواها كه حافظ صحت موجوده و محدث صحت زايله است و تقويت ابدان و تصفيه و تعديل اخلاط و ارواح مىنمايد و معين بر هضم غذا است ، هواى معتدل ميان حرارت و برودت است كه بخارات رديّه و جوهر غريب به او مخلوط نباشد كه منافى مزاج روح گردد مانند بخار نيزارها و برنجزارها و بخار جاهائى « 1 » كه آب بسيار در آنها مجتمع گردد مثل « 2 » غديرها و گودالهاى كوچك و يا بوى مردارها و مزابل و مستنقعات عفنه و بخار و بوى ذغال و
هامش
( 1 ) . ب : مكانهائى
( 2 ) . ب : مثال