فصل سوم در تكليف طبيب در امر حفظ صحت
عمل طبيب در صناعت حفظ صحت دو امر است :
اول : اينكه برساند هر شخصى را به اجل اطول از حيات خود كه عمر طبيعى نامند چنان كه مذكور شد كه آن يك صد و بيست سال است به جهت آنكه « 1 » منتهاى عمر سكّان وسط معموره در زمان ما به حسب استقراء ، به اين مدت است هرگاه واقع نشود مفسدات خارجيّه از قبيل فرح مهلك و فزع مفرط و قطع شريان و وريد و سدّ مجراى نسيم مثل غرق شدن و خناق گشتن و خفه كردن و استنشاق هواى ردى و لذع هوام و اكل سموم و امثال اينها كه به اختيار و تصرف طبيب نيست .
دوم : آن است كه حفظ صحت « 2 » هر سنى به قدر لايق آن نمايد به جهت اينكه صحت اسنان مختلف مىباشد مثلا سن شباب ، اسباب حافظهء آن با سن كهولت توفير كلى دارد و سن كهولت با شيخوخيّت هم تفاوت فاحش در اسباب حفظ الصحه « 3 » دارد و مقدار و اندازه هريك از مراتب اسنان بر طبيب حاذق عامل مخفى نيست .
بالجمله ملاك و ميزان در حفظ صحت كليّتا آن است كه حفظ حرارت و رطوبت غريزييّان از عفونت و تحليل زايد نباشد و اين امر دست نمىدهند مگر به تعديل اسباب ستهء ضروريه و ملحقات آن ؛ به جهت اينكه هرگاه استعمال كرده شوند به حد اعتدال ، مىباشند اسباب براى صحت و هرگاه استعمال كرده شوند به غير اعتدال ، مىباشند اسباب براى مرض .
هامش
( 1 ) . ب : اينكه
( 2 ) . ب : - صحت
( 3 ) . ب : حفظ صحت