فصل دوم در بيان تدبير سفر دريا
بدان كه مسافر سفر دريا را « 1 » بايد به دستور مسافر خشكى « 2 » اگر محتاج به تنقيه از فصد و اسهال باشد به عمل آورد و چند روز قبل از آن تقليل در غذا نمايد و مقويات معده بسيار ميل نمايد و از ميوهها مثل به و سيب و انار بخورد و از اشياء ضروريّهء لابديّه كه بايد با خود بردارد ، اشياء حامضه است و از ميوههاى ترش و ربوب و اشربه و سكنجبين و سركه و آلو و زرشك و تمر هندى و سماق و دواهاى نافع در غثيان و قى .
و وقت نشستن به كشتى در آنروز به آب دريا نظر ننمايد خصوص درياى شور و از ربوب و اشربهء حامضه و افشرههاى ترش مثل تمر و سكنجبين منعنع ما دام « 3 » كه سوار كشتى است مداومت به خوردن اينها نمايد و اگر با وجود اين تدابير قى عارض شود فى الحال حبس ننمايد تا اخلاط بدن پاك شود و آنگاه اگر حبس نشود به مثل شربت انار و به و سيب و غوره و آش سماق و انار دانه حبس نمايند و اگر به حد افراط رسد به علاج هيضه مداوا نمايند .
فائده : هرگاه مسافر از حركت سوارى و يا پيادهروى بسيار خسته و مانده گردد كه ديگر قدرت به حركت نداشته باشد بايد كه ناخنهاى پا را به هر روغنى كه به دست آيد چرب نمايد مكرر ، تا رفع گردد و در هواى گرم پاها را تا زانو به آب سرد گذاشتن و شستن و در هواى سرد به آب گرم شستن و در آب گرم گذاشتن رافع ماندگى است و شرب چائى « 4 » در دفع خستگى عديل ندارد .
هامش
( 1 ) . ب : - را
( 2 ) . ب : + و
( 3 ) . ب : ما دامى
( 4 ) . ب : چاهى