فصل هفتم در بيان حمام
در بيان نيك و بد و شروط و تدبير و منافع و مضار حمام كه از جمله استفراغات معتاده است و ذكر او بعد از استفراغات مناسب است « 1 » زيرا در صحت و مرض ضرورى انسان است و در تنظيف بدن و تفتيح مسام و ازالهء اوساخ و ترقيق مواد و تبخير و تعريق و ترطيب و تجفيف ، محتاج به دخول حماميم .
و بهترين حمامها آن است كه قديم البناء باشد يعنى تازه نساخته باشند كه رايحه و بوى آهك و ابخره رديه از او استشمام شود زيرا كه بخار آهك و ابخره رديه مضر قلب و روح و مزيد حدّت و خشكى هواى حمام است .
و ديگر آنكه وسيع الفضاء باشد كه نفسهاى مردم و بخار آبى كه متصاعد مىگردند محتبس و محتقن نشوند كه موجب وحشت روح و عدم انبساط نفس گردند .
و بايد آب او شيرين باشد تا باعث ترطيب بدن شود و چيز غريبى كه موجب اذيت روح و بدن شود به او مخلوط نباشد مثل گوگرد و نمك و نفط و قير . و اين نظر به
هامش
( 1 ) . ب : + حمام هى وضع صناعى مربع الكيفيات واضع حمام بنا بر تقرير اندروماخس صاحب ترياق و غيره استفاده من شخص دخل غارا فسقط فى ماء حار من الكرب و به تعقيد العصب فزال فحدس الحليم ان استخان الماء فى موضع يسخن فيه الهواء چندى بود اختراع حمام نمود بعضى نسبت به حضرت سليمان عليه الصلوه و السلام مىدهند و همچنين اختراع صابون و نوره را به آن حضرت نسبت دادهاند تحقيق در اين مسئله فائده ندارد بالفعل حمام موجود است بايد از مزاج آن گفتگو كرد .