به شراب بنوشند و به آب گرم غسل كنند و روغن بابونه و روغن گل آميخته بمالند و در حالت بقاى طعام مبرز در معده به خواب روند .
و اگر معده قوى باشد پياز بريان و گزر بريان و شلجم بريان با نمك كه در آن تخم جزر يا نمك سقنقور باشد استعمال كنند اما كسى كه به مزاج حار از آن ميل كند در آن احتياج به استعمال چيزى باشد كه اندر آن دو معين يغنى تطفيه و توليد بدل ما يتحلل از منى باشد و اين مثل قرعيه و زردى بيضه نيم برشت و حلواى شير و ترنجبين و حسك مربى به آب حسك تر و حريره معمول از كشك و نخود به مغز ماكيان و خروس و ماهى بريان است و به حلواى شكر و بادام مقشر سوده و تخم خشخاش سوده استكثار نمايند و شورباى گوشت به شربت سيب بنوشند و كافور اندك ببويند و تبريد قلب بلخلخه بارد كنند . مسيحى گويد كه ضعف از كثار در بارد را نفع مىكند غسل به آب سرد و تغذيه به ماء اللحم و بيضه نيم برشت و كباب و شرب شراب ريحانى و ترطيب و لزوم دعت و خواب بر فرش نرم و ارتعاش لاحق عقب آن را منع مىكند شرب جاوشير به آب مرزنجوش مطبوخ .
صاحب مفرح النفس گفته كه اين حب تجربه نمودم سستى كه بعد از جماع طارى شود مطلقا مدرك نگردد و موميايى كافى سه جزو صمغ عربى يك جزو نبات سفيد برابر هر دو به گلاب حل نموده حب بندند و نيم مثقال از اين حب تناول نمايند .
و اگر بالاى او شراب يا ماء العسل بياشامند نافع تر باشد .
اطباى هند مىگويند كه اگر اين حب بعد جماع خورند باز قوت اصلى حاصل شود گويا كه جماع نكرده چوه عود مصطكى تخم بادنجان كوفته بيخته باز چوه سرشته حبها به قدر فلفل سازند و دو حب تا چهار حب بخورند و اين حب را در تقويت معده نيز دخلى تمام است .
و ايضا مجربين هند گويند كه اين حب قوت باه و امساك بسيار كند و هرگز مانده نشود و از تعب جماع ماندگى كه حاصل شده باشد دور نمايد و به تجربه اكثر آمده است بگيرند سپند سوختنى پنج درم نصف آن را بريان كنند و نصف خام بدارند پوست خشخاش دو درم كنجد سياه دو درم قند سياه كهنه بيست درم هر سه دوا را نرم بكوبند پس با قند كهنه بكوبند تا آن كه يك ذات گردد هفت حصه نموده به وقت مجامعت يك حصه بخورند و نفع عظيم مشاهده نمايند .
مؤلف گويند كه معجون انطاكى كه در ضعف باه مسطور شد نيز رفع اذيت جماع كند و ضعفى كه از كثرت جماع حادث مىشود دور نمايد .
و هم او گويد كه بر كثرت كنندگان جماع راحت و خواب و حمام و شرب شورباى ماكيان به مغز بادام و نخود و شكر واجب است .
بعض متأخرين مىنويسند كه هرگاه از كثرت جماع ضعف و ناتوانى پديد آيد از آن باز ايستند و تا ضعف بالكل دور نشود جماع زهر قاتل انگارند و بيضه مرغ نيم برشت و ديگر اغذيه و حلواهاى مقويه مبهيه و هريسه و كله پايچه تناول نمايند و هركه را بعد از جماع چند لقمه چرب و شيرين خوردن عادت كند از جماع مضرت نيابد و كذالك هرچه براى تدارك ضعف گفته شد اگر در حالت قوت استعمال مىنموده باشند ضعف نشود و بهترين چيزها در اين باب شير گاو ميش است خاصه اگر قطعه زنجبيل در آن بجوشانند و بهتر آن است كه همچنان كه بدوشند تازه بنوشند به شرط موافقت طبيعت و از اين قبيل است مالش روغن خوشبو مدام بر بدن و وقت خواب ساق و كف پا و كف دست به دست ماليدن و صحبت با محبوبان طناز و شاهدان پرشيوه و ناز كه به سن بلوغ رسيده باشند موجب مسرت و انتعاش حرارت و تقويت قوت است به واسطه كثرت لذت و غايت رغبت و در اين صورت منى هرچند بيشتر دفع شود اما ضعف كمتر افتد جهت وفور توليد منى و روح و كثرت شوق .
سرعت انزال
و آن را پنج سبب است يكى ضعف قوت ماسكه به واسطه برودت و رطوبت دوم كثرت منى و غلبه خون سوم حرارت و حدت منى چهارم ضعف اعضاى رييسه پنجم اتساع حجراى قضيب .
طريق تشخيص اين اسباب :
بايد كه از مريض كيفيت رنگ و قوام منى بپرسند اگر منى سفيد و رقيق بيان كند و به آن آثار حرارت هيچ نباشد سببش ضعف ماسكه بود .
و اگر اعتدال رنگ و قوام او گويد و كثرت منى و قوت آلات تناسل و آثار كثرت خون و سرخى رنگ بدن و قلت ضعف در باه و كثرت احتلام و طول عهد جماع يا كثرت استعمال مولدات منى باشد سببش كثرت منى بود .
و اگر رنگ منى زرد و قوام او رقيق بگويد و با سوزش برآيد سبب شدت منى باشد .
و اگر ضعف در اعضاى رييسه دريابند و با نقصان باه بود سببش ضعف اعضاى مذكور باشد و الا حال اتساع مجراى قضيب بپرسند اگر اقرار آن كند سببش همان باشد .
علاج
آن چه از ضعف ماسكه بود تنقيه بلغم از قى و مسهل آن كنند دعانه و خصيه را به روغن قسط و نرگس و زعفران بمالند و در اين نوع شهد انج به عسل خوردن