تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى ) — صفحة 333

مساهمون:

ص٣٣٣
است با سكنجبين .

قرص كهربا :

كتيرا ، نشاسته ، صمغ عربى و مغز تخم خيارين ، از هريك سه درم ؛ گلنار ، دو درم ؛ اقاقيا و كهربا ، از هريك يك درم ، كوفته و بيخته و به آب لسان الحمل قرص سازند شربتى يك مثقال با شيرهء خرفه يا شربت انجبار .

قرص ورد :

گل سرخ جدا شده از تخم و كاسبرگ ، دو درم ؛ ريشهء شيرين‌بيان ، شش درم ؛ سنبل ، سه درم ؛ مصطكى ؛ و طباشير ، هريك يك درم ، كوفته و بيخته و با گلاب قرص بسازند . و قدر شربت آن دو درم است .

ماء الجبن :

آب پنير را مىنامند كه به دو طريق تهيه مىشود : يكى اينكه پنير درست كنند و آب آن را كه از پنير جدا مىشود ، جمع كنند . دوم ، آنكه شير را بجوشانند و در حال جوش ، اندكى سكنجبين در آن بريزند كه آب آن جدا مىشود و ماء الجبن حاصل مىگردد . و البته شرايطى خاص جهت بالا رفتن كيفيت ماء الجبن ذكر شده كه در كتب مفصل مذكور است .

مرهم باسليقون :

موم سفيد ، دو جزء ؛ زفت و راتينج ، هريك يك جزء ؛ زيت كهنه ، سه برابر همه مرهم كنند . لازم به ذكر است كه همين نسخه را باسليقون صغير و اصغر هم مىنامند .

مرهم داخليون :

مردا سنگ ، بيست درم ؛ روغن زيت كهنه ، سى تا چهل درم ؛ تخم خطمى ، اسبغول ، تخم مرو ، حلبه و تخم كتان ، هريك پنج تا هفت درم ، تخم‌ها را شب تا صبح در آب تر كنند و صبح لعاب غليظ از آن بگيرند و سپس مردا سنگ را كاملا پودر كرده و در زيت افكنده و بر آتش ملايم نهاده و به چيزى حركت دهند روغن را تا مردا سنگ بسته نشود و بعد از آنكه روغن سياه شد ، ظرف را از آتش بردارند و سرد كرده و برهم زنند تا كمى غليظ شود .

مرهم سفيدآب :

سفيدآب ؛ پنج درم ، مردا سنگ ؛ يك درم ، موم سفيد ؛ هفت درم ، روغن گل ؛ دو اوقيه ، موم را در روغن گداخته و سفيداب و مردا سنگ را نرم نموده در آن داخل كرده و پيش از آنكه سرد گردد در هاون سنگى كرده يك عدد سفيده مرغ داخل كرده با دسته [ هاون ] بمالند تا مستوى گردد .

مرهم مردا سنگ :

به نسخه شيخ الرئيس ( ره ) : بگيرند مردا سنگ هر قدر كه خواهند كوفته و بيخته در طشتى ريخته سركه انگورى تند و زيت بر سر آن داخل كنند و با دست نيكو مخلوط نموده و استعمال نمايند . و به نسخه