تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى ) — صفحة 334

مساهمون:

ص٣٣٤
سيد اسماعيل جرجانى ( ره ) : مردا سنگ و زرد چوبه ؛ از هريك دو جزء ، نرم بكوبند و به سركه تر كنند و با روغن گل سرخ سرشته مرهم سازند .

معاجين كبار :

مانند « ترياق كبير » كه در ذيل « ترياق » ذكر شد . و يا مانند « مثروديطوس » كه ذكر شد .

معجون لبوب :

از ادويه مسمنهء باهيه است و دستور ساختن كلى آن‌چنان است كه : مجموع مغزها را مقشر نموده در هاون سنگى نرم كوبيده و بسايند كه خوب نرم شود و بعد از آنكه زعفران را به گلاب سائيده در عسل داخل كرده و جواهر و عنبر و مشك كه هر يك را به ترتيب هم مخلوط نموده را داخل در مجموع مغزهاى سائيده شده نموده و مخلوط نمايند و در ظرف چينى يا شيشه‌اى پاكيزه ريخته كه ظرف مملو نگردد و بگذارند تا سرد شود و نگهدارى كنند و هر سه چهار روز ، سر ظرف را باز نمايند تا بخار آن بيرون رود و چون امتزاج تمام يافت مزاج ثانوى به هم رسانيده كه مىتوان استعمال نمود . معجون لبوب داراى نسخه‌هاى متعددى مىباشد كه به عنوان نمونه يك نوع از آن ذكر مىگردد : مغز بادام مقشر ، مغز فندق مقشر ، مغز پسته مقشر ، مغز چلغوزه مقشر ، حبة الخضراء ، مغز نارجيل ، حب الزلم ، حب القلقل ، مغز پنبه دانه ، از هر يك پنج درم ؛ زنجبيل ، نارمشك ، دارفلفل ، از هريك دو نيم ؛ فانيد ، سه برابر وزن ادويه ، همه را كوفته و بيخته همراه فانيد معجون سازند .

معجون نجاح :

هليلهء سياه و پوست هليله ، هريك ده درم ؛ افتيمون ، تربد ، اسطوخودوس و بسفايج ، هريك پنج درم ؛ غاريقون ، حجر ارمنى مغسول ، مرجان ، كهربا و مرواريد ناسفته ، هر يك يك درم ؛ گل سرخ ، زرنب ، بادروج ، حضض مكى و دم الاخوين ، هريك يك درم و نيم كه با سه برابر وزن همگى با عسل مخلوط كنند . شيخ الرئيس ، سه درم طباشير را هم افزوده است و برخى سه درم از هريك از كندر ، مرزنگوش و هليلهء كابلى افزوده‌اند . اين دارو ، جهت ماليخوليا ، جنون ، زحير و درد معده و مقعد مفيد است و قوتش تا يك سال باقى است .

نشاسته :

گندم را مىخيسانند تا نرم شود و سپس آن را كوبيده و آب آن را افشرده و در جايى خشك مىكنند و مقابل آفتاب هم مىشود خشك نمود .