شرح لغات طبى مشكل كتاب
آبزن :
حوضى كه به قدر قامت انسان مىسازند و آب خالص يا آب ادويه - بر حسب حاجت - در آن ريخته و مريض در آن مىنشيند يا مىخوابد .
آش اناردانه :
مانند آش سماق تهيه مىشود منتهى به جاى سماق ، دانههاى انار در آن است . رجوع شود به ذيل « آش سماق » .
آش سماق :
آشى كه در آن سماق باشد و به حسب عرف شهرها ، نخود و حبوبات و رشته يا گوشت هم در آن هست ؛ اما عمده اين است كه داراى سماق باشد كه اثر درمانى سماق در آن موجود باشد .
ابتداء :
زمان آغاز حدوث مرض را مىنامند . و برخى گفتهاند كه به زمانى كه ابتداى ظهور ضرر مرض است و هنوز بيمار را زمينگير در بستر نكرده مىگويند و نهايتا تا چهار روز است .
اثنى عشر :
رجوع شود به ذيل « رودههاى باريك » .
احراق :
سوزانيدن ادويه . رجوع شود به ذيل « محرق » .
احشاء :
اعضاى درون شكم ؛ يعنى معده و رودهها و كبد و طحال و كليهها .
اخلاط :
جمع خلط است . رجوع شود به ذيل « خلط » .
ارواح حيوانيه :
لطافت اخلاط را مىنامند كه در قلب توسط حرارت غريزى موجود در قلب ، اجزاى لطيفهء بهترين اخلاط بخار مىشوند و روح حيوانى كه حامل قوهء حيوانى است - كه حياتدهنده به بدن و آماده كردن اعضاء براى پذيرش حس و حركت مىباشد - ايجاد مىشود .
ارواح نفسانيه :
روح نفسانى ، روح حاصل از تلطيف روح حيوانى در دماغ است كه در اثر اين لطافت يافتن ، مستعدّ حمل كردن قوهء نفسانى كه همان نيروى ايجاد ادراك و حركت نفسانى است بگردد .
اسيلم :
از رگهاى دست است كه فصد مىشود .