اگر اغذيه و اثفال و غيره ، در قعر معده يا امعاء باشد ، به استعمال شيافى از شكر و نمك ، يا حقنه از آب گرم مثل آب حمام و يا با : شكر سرخ ، هشت درهم ؛ روغن كره ، چهار درهم ؛ خاكستر ، دو درهم ؛ خاكشى و نمك ، دو درهم ، فراغت حاصل آيد . و آشاميدن ملينات و ازدياد ادويه مسهله در حقنهجات و فتل و شيافات ، همان ترجيح مرجوح است بر راجح .
حقير براى سهولت تعرّف و شناسائى امتلاءات موجبهء بر عروض كسالتها و امراض تابعهء بر هر امتلائى و آسانى رفع آن امتلاء كه لازمهاش زوال كسالتهاى تابعهء بر هر امتلائى است و عدم وقوع در امراض تابعه آنها و طريقه علاج آن امراض ، بعد از وقوع در آنها به آسانى ، مختصرى كه با اجمال ، جامع تفصيل است - قربة الى الله - نوشته و به اين مختصر كه بيان حفظ صحت بود ، ملحق ساخته تا در ازالهء هر امتلاء و علاج امراض كثيرة الوقوع ، حالت منتظره نباشد و به زودى ، سبب عروض را شناخته و مسبب را دانسته تا بر استرداد صحت زايله ، مبادرت نمايد . به توفيق و استعانت خداوند متعال . و آن را مسمّى به « رسالهء تسهيل العلاج » نمودهام .
شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى ) — صفحة 306
مساهمون: مؤسسه احياء طب طبيعى
ص٣٠٦