تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى ) — صفحة 130

مساهمون:

ص١٣٠
اين تب ، در روز اولش با تكسّر و قشعريره و لرز آغاز مىشود و بعد از آن تب عارض مىشود احيانا صداع و ازدياد عطش هم هست ؛ البته در مواردى هم ممكن است اين علائم در روز اول بروز نكنند ؛ امّا اگر فم معده ممتلى باشد - يعنى تب بعد از ناهار يا شام عارض شود - عوارضش بلافاصلهء اندكى بروز مىكند و تهوع پديدار مىگردد .

علاج :

معالجهء اين تب هم مثل لازمه ، بلكه آسانتر است ؛ زيرا از طرفى نوبهء خاصّهء اين تب ، اقلش چهار ساعت و اكثرش دوازده ساعت است و در مقابل هم زمان فترتش سى و شش و چهل و چهار ساعت است ؛ لذا به آسانى مىتوان در اين فرصت‌هاى فترت در قلع ماده‌اش كوشيد ؛ مگر اينكه به نوبه‌هاى بعدى منجرّ شود كه علاجش طول مىكشد ولى باز هم چون زمان فترتش طولانى است ، علاجش آسان است : روز اول : اگر بعد از غذا خوردن است كه تب عارض شده ، مناسب‌تر اين است كه اعانت بر قىء كنند تا آن مأكول ، با صفراوى حاضره در فم معده مندفع شود . روز دوم : صبح ، خاكشير و آب نبات گرم بنوشند و دو سه آب اماله از آب طبيخ جو نيم‌كوفته ، لعاب اسفرزه ، خطمى ، شكر سرخ ، خاكشير ، نمك و روغن بادام يا روغن كره بريزند و غذاى روز را به شورباى جوجه يا گوشت كه اسفناج و گشنيز و اندكى نعناع داشته باشد اكتفا نمايد . روز سوم : اين روز ، مظنهء بروز نوبهء دوم است ؛ بنابراين ، صبح بايد دو پياله از همان خاكشير با عرق كاسنى و نبات بياشامند و باوجود عطش ، دو سه پياله عرق كاسنى - و اگر خراش يا سرفه در سينه باشد ، عرق نيلوفر - عوض آب سرد بياشامند و اگر بروز نوبهء روز اولش قبل از ظهر بوده ، روز سوم نبايد تا بعد از ظهر غذائى بخورد ؛ امّا اگر بعد از ظهر يا عصر - يعنى بعد از امتلاى فم معده - بوده است ، بعد از صرف عرق‌ها و تسكين تشنگى ، شورباى قليلى بخورد و خود را از حركات عنيفه و راه رفتن در آفتاب و باد و تغييرات نفسانيه و بدنيه و