نباشد ؛ اكنون مريض قدرى از نيم گرم آن را به حدى كه بتواند خود را از قىء حفظ كند - چون معمولا اسباب انقلاب و بداحوالى مريض مىشود - بنوشد .
اگر مشروب را قىء نمود ، بعد از ساعتى يا بيشتر كه تهوع آرام گيرد ، شير خشت را در عرق كاسنى يا نيلوفر يا شاهترهء داغ حل كنند و بياشامند و تا دو سه ساعت صر كنند ؛ اگر در اثر برجا گذاشته توسط آن مشروب قىء شده و تليين شيرخشت ، عملهاى كامله صورت گرفت ، خوب ، و گرنه در صورت بقاى داروى مشروب ، شيرهء آن دارو را كشيده و با شكر سرخ و روغن بادام - و در صورت عدم بقاى داروى مشروب ، به كمك امالهاى جزئيه - يك دو آب اماله را در طول ظهر تا عصر بريزند .
تبصرهء 1 معالجات ويژه :
معالجاتى كه ذكر شد ، عام بود ؛ امّا چند مورد از اين معالجات در مورد برخى موارد مطبقه ممنوع است :
در متزايدهيى كه از غليانى انتقال يافته باشد ، خطر هست و ممكن است دفعش متحمّل نباشد ؛ بنابراين ، باشد ملاحظهء قوت را نموده و مشروبات مسهله را ترك كرد و اقتصار بر شرب ادويه و اشربهء مبردهء مقويهء زايلكنندهء عفونت ، مثل ماء الشعير كه شيرهء دو مثقال از هريك از تخم خرفه و مغز تخم خيار و مغز تخم كدو و تخم خشخاش را در او كشيده باشند « 1 » به اضافهء شير خشت در صبحها نمود و سپس ماء الشعير تنها تجرّع نموده و بيمار را تشنه نگذارند .
در متزايدهء ابتدائيه - يعنى متزايدهاى كه از عفونت مستقيم در خون ايجاد شده باشد - ، مبادرت به فصد خطر دارد « 2 » ؛ بنابراين بايد به تنقيه و تبريد و
هامش
( 1 ) . منظور از شيره كشيدن ، اين است كه اين ادويه را در آب آنها ريخته و بپزند و بعد آن را صاف كنند . م .
( 2 ) . زيرا فصد ، مايعات درون بدن را به حركت وامىدارد و در نتيجه خون هم جابهجا سريعى - بيشتر و سريعتر از حركت معمولى خود - مىيابد و در نتيجه عفونت را در بدن پخش مىكند . م .