دارد و به واسطهء التهاب يا ضعف قوت نتوانند فصد از دست كنند ، « 1 » نبايد اخراج خون را كلا رها نمود ؛ زيرا اخراج خون ، براى جذب از اعالى بدن و منع از استحكام مواد در دماغ بسيار مفيد است . بنابراين ، لازم است كه قبل از ناهار يا عصر ، حجامتى « 2 » از چهار انگشت بالاى سمت وحشى قدم پاى راست - كه بر انتهاى عرق النسا منطبق مىشود - بنمايند و اگر زن باشد و كمى حيض هم داشته باشد ، در وقت مذكوره ، از سمت انسى پاى راست از طرف رگ صافن بادكش كنند يا همان رگ صافن يا مابض ركبه را فصد كنند . « 3 »
روز شانزدهم : اگر قوت مريض مساعدت كند و بتواند « 4 » متحمل مسهل مشروب شود ، اين مسهل را بنوشد :
ريشهء كاسنى و بنفشه و گل سرخ ، از هريك دو مثقال ؛ سنامكى ، از چهار تا هشت مثقال - برحسب قوت و ضعف و عصيان طبع مريض - ؛ افسنتين ، گل گاو زبان ، شاهترهء خشك و بادرنجبويه ، از هريك ، يك تا دو مثقال ؛ عناب و سپستان ، از هريك پنج شش دانه - و در صورت امراض اعضاى تنفس ، نيلوفر ، پرسياوشان و زوفاى خشك ، از هريك دو مثقال را اضافه كنند - و اگر رطوبت معده و ضعف قلب و غثيان و امثال اين اعراض هم باشد ، مىتوان برخى از ادويه را كم يا زياد كرد - همه را در آب جوشانيده تا دو سوم از آبش تبخير شود ؛ پس از آتش برگرفته و قدرى آن را سرپوشيده نگه دارند تا دم كشد ؛ پس هشت تا ده مثقال ترنجبين را در داغ آنها اضافه كنند تا ترنجبين حل شود ؛ سپس آن را برهم زده و بگذارند تا خاكى اگر دارد ، رسوب نمايد و سپس به آهستگى صافشدهء آن را در ظرفى ريخته به نحوى كه هيچ رسوبى در آن
هامش
( 1 ) . در برخى موارد نمىتوان به فصد دست داد كه ذكر خواهد شد . م .
( 2 ) . موضع را بادكش كنند و تيغ زنند يا زالو بيندازند .
( 3 ) . اين اعمال - فصد و حجامت - را مىتوان از پاى چپ هم نمود ؛ امّا مناسبتر اين است كه از پاى راست بكنند .
( 4 ) . مواردى كه بيمار نبايد مسهل مشروب ميل كند ذكر خواهد شد . م .