و جايى كه سعال باشد استعمال او با سويق جو يا شربت نيلوفر كنند
ماء لسان الحمل الرطب
كه آن را بارتنگ سبز نامند جهت اسهال و استسقا و ورم جگر كه باسهال باشد نافع است صفت آن تركيب ساختن و دادن آن مانند آب كاسنى سبز مروق است
ماء الهندباء الرطب كه آن كاسنى مروق باشد
جهت تفتيح سدد و تنقيه مسالك از ماده عفنه و تپهاى صفراوى و دموى و مركبه بسيار مفيد و ديگر منافع دارد صفت آن بگيرند برگ كاسنى سبز و از پارچه مسح كنند و غسل ندهند و بكوبند و آب بيفشارند و در ظرف قلعىدار انداخته بر آتش خفيف گذارند تا مثل شير بريده شود باز صاف نموده به كار برند
ماء الهندباء اليابس كه آن را چكيده كاسنى گويند
براى حميات مركبه كه بلغميت در آن زياده باشد از آب برگ كاسنى نفع بسيار مىنمايد و بارها بتجربه رسيده صفت آن تخم كاسنى چهار توله نيمكوب كنند شب در آب تر دارد و از دو گهرى شب باقيمانده در صافى گنده كه هر چهار گوشه آن را بچهارچوب بسته باشند داخل نموده مثل رينى رنگريزان هفت مرتبه بچكانند و گاهى بجاى آب عرق گاو زبان عرق عنب الثعلب كرده مىشود
مرباى آملج
مقوى معده و دماغ و جگر و طبع نرم نمايد و بواسير را نفع كند و در ازدياد حفظ نافعتر است صفت آن صد عدد آمله بزرگ تازه بگيرند و در ظرف سبز نهند و آب آنقدر اندازند كه آن را بپوشاند و خاكستر انگور پنجاه درم بر آن پاشند و ده روز بگذارند و در هر سه روز آب و خاكستر تغير دهند و تازه كنند پس آملهها بيرون آرند و نرم بشويند تا پوست جدا نشود بعده در ديگ نهند و همان قدر آب كه او را بپوشاند اندازند و يك كف جو مقشر مرضوض نيز ضم نمايند و بپزند تا كه جو پخته شود پس بيرون آرند و ديگربار بشويند و بپارچه نشف كنند به نوعى كه پوست به حال ماند و جدا نشود پس هر آمله را با مكنه مختلفه ده جا جوالدوز بزنند پس در ظرف سبز بنهند و عسل صاف بر آن آنقدر اندازند كه او را بپوشد و بست روز بگذارند و سر هر هفته عسل تغير دهند هرگاه تغير دهند چند جوش خفيف بايد داد تا در آمله مائيت هيچ نماند بعده نشف كرده عسل جيّد صاف اندازند