نضج ماده از منضج بارد بايد نمود پس هرگاه نبض عريض و ملائم شود و قاروره كدر و غليظ گردد و رنگ آن از سفيدى بسياهى زند چرايته اسطوخودوس بسفائج هريك هفت ماشه افسنتين هليلهجات از هريك شش ماشه سنامكى افتيمون در پارچه كتان بسته هريك نه ماشه غازيقون دو ماشه مغز فلوس شش يا هفت توله ترنجبين گلقند شيرخشت تمر هندى از هريك چهار توله شيرهء بادام پنجدانه در منضج بارد زياده نموده تنقيه كند و همين است علاج ماليخولياى صفراوى ليكن تبريد و تسكين درين قسم زياده بايد نمود و اگر بعد از مسهل تنقيه بحب افتيمون كند انسب بود و طريق استعمال آن مانند حب ايارج است و بدانند كه در سودائى كه از احتراق خلط حادث مىشود بعضى از علامات آن خلط كه از احتراق آن سودا حادث شده نيز مىباشد پس در منضج و مسهل آن ادويه مخصوصه آن خلط نيز مىبايد و بجميع وجوه رعايت آن خلط نمايند و در ماليخولياى بلغمى و سوداوى آلو بخارا پنجدانه گل گاو زبان برگ گاو زبان هريك پنج ماشه گل سرخ اسطوخودوس تخم كاسنى نيمكوفته شاهتره تخم خطمى سفيد هريك هفت ماشه در منضج حار افزايند و ادويه شديدة الحرارة را موقوف نمايند پس هرگاه ماده نضج يابد بروز مسهل بسفائج فستقى افتيمون در پارچه كتان بسته چرايته هليلجات غازيقون تربد موصوف در مسهل افزايند و چون ماده غليظه محتاج منضج زياده مىباشد بايد كه در اثناى مسهلات منضجات دهند و در ماليخولياى سوداوى ترطيب زياده بايد نمود و اگر در بلغمى بعد از مسهل مغز فلوس تنقيه بحب ايارج نمايند و در سوداوى بحب افتيمون كنند اولى بود و در ماليخولياى صفراوى و سوداوى بعد از تنقيه ماء الجبن و شير بز و ماء القرع بسيار مفيد بود و تقويت دل از مثروديطوس و دواء المسك حارد مفرح حار بايد كرد و براى صاحب اين مرض تفريح و انبساط و تنويم نافعترين اشياء است و ترتيب و هواى خانه و رياحين عطريه در خانه ريختن و بويانيدن روغنها و روايح طيبه و خورانيدن اغذيه مرطبه فاضل الكيموس و بردن بحمام پيش از غذا و آب نيمگرم بر سر ريختن بهترين تدابير است و از كثرت جماع و از اغذيه كه سودا را زياده كند مانند عدس و كرنب و گوشت خشك و
مخازن التعليم ( فارسى ) — صفحة 165
مساهمون: محمد صادق على خان
ص١٦٥