بيت
در منزل صلاح كسى كو مقام يافت * گردون به كام او شد و كارش نظام يافت
منزل ششم را منزل فنا مىنامند ، به واسطهء آنكه سبب « 1 » هواى انتقام « 2 » وارستگى و فناست .
بيت
هر كو قدم نهاد به سر منزل فنا * وارست آنچنانكه ز عالم خبر نداشت
منزل هفتم را منزل بقا گويند ، بدان سبب كه چون انسان كامل بدان وادى مىرسد او را معرفت حقّ حاصل مىشود و دل عارف [ 35 ب ] را زندهء جاويد مىخوانند .
بيت
باقى آن كس كه بود ، فانى شد * بخت آمد به پاسبانى او
هر زمان رشك مىبرد صد بار * خضر بر عمر و زندگانى او
ابن تراب پرسيد كه انسان كامل كيست .
خواجه عقيل الدين گفت شيخ عزيز نسفى - رحمة الله عليه - در « مبدأ و معاد » خود مىفرمايد كه انسان كامل آن كس است كه به شريعت گفت پيغمبر و طريقت كردار [ او ] و حقيقت كه حال پيغمبر است [ رفتار كند ] .
ابن تراب گفت در اين دولت به روى چه كس گشايد و اين سعادت دو جهانى كه را روى نمايد .
خواجه عقيل الدين گفت آنكس كه به هفت صفت موصوف گردد .
ابن تراب گفت كه آن هفت صفت كدام است ؟
[ در صفت خدمت ]
خواجه عقيل الدين گفت : اول خدمت كه سرمايهء حصول مطلوب است و اكثر
هامش
( 1 ) . اصل : كسب .
( 2 ) . كذا .