براى پاس حقوق گذشتهها ، جميع بيكزادها و اعيان در اوامر و نواهى « 1 » او ، صغيرا و كبيرا ، به جان و دل مطيع و منقاد هستند و نسبت به اين خانواده كمال فروتنى و انكسار را دارند . بعد از فوت مرحوم مهديقلى خان به تنهايى وارث و مالك اين همه متملّكات گرديد . سنّ حاليهء او نزديك به چهل و پنج سال است . در اوّل جوانى در زوجيّت خصايخان تركستانى مشهور به قنيار خصايى بود . از او يك دختر و يك پسر دارد موسوم به مهديقلى خان كه در تفليس مشغول خدمات دولتى است . با او ملاقات ممكن نشد . پس از مدّتى كه قنيار خصائى وفات مىكند ، جناب آقا سيد حسين را به همسرى اختيار مىنمايد كه حالا پنج اولاد هم از او دارد .
خلاصه منزلى كه جناب آقا در آنجا نزول اجلال نموده بودند ، عبارت از يك دستگاه عمارت جديد البنايى بود كه هنوز صورت اتمام نگرفته . اين عمارت جديد در جنب عمارات قديم مهديقلى خان واقع است . از حيثيت صفا و دورنما بهترين عمارات و ابنيهء قلعه است . طرح ساختمانيش به طرز عمارات فرنگستان است و امتيازى كه از ساير عمارات دارد ، اين است كه در جاى بلندى واقع شده كه تمام كوه و صحرا تا هرقدر چشم كار مىكند در منظرگاه او پيداست . در جلو عمارت براى تفرّج ساكنين باغ بزرگى مملوّ از درختان گل كاشته شده است . در توى جميع اوطاقها باوجود آنكه طبقهء تحتانى آنها يخچاه بزرگى براى دفع حرارت آفتاب درست كردهاند ، حوضهاى سنگى مرتّب ساخته كه از همهء آنها آب جارى است . فرش جميع اتاقهاى عمارت يكپارچه از قالىهاى گرانبهاى خود قلعه است . پردههايش بتمامه از شالهاى كشميرى و پارچههاى قيمتى است و طاقچهپوشها به طرز قديم از پارچههاى گلدوز و زرّينهباف بود . ساير لوازمات آن به همين قرار مزيّن و مطرّز كه اگر به شرح آنها پرداخته شود ، موجب اطناب خواهد شد . روز حركت يك رأس اسب خوب از اسبهاى ممتاز قراباغ براى سوارى جناب آقائى ثقة الاسلام اهدا شد .
هامش
( 1 ) در اصل : نواحى !