روى كوهها داخل ارض منى و عقب آنها خارج از منى است . در وجه تسميهء اين زمين به منى وجوه مختلف ذكر كرده . نوشتهاند به واسطهء ريختن خون قربانىهاست در آنجا . يا اينكه حضرت آدم - على نبينا و عليه السلام - در آنجا تمنّاى بهشت كرد . و يا اينكه جبرئيل به حضرت خليل الرحمان عرض كرد كه هر آرزو و تمنّا دارى در اين محل درخواست كن . به همين جهات موسوم به همين اسم شد . و چند جهات ظاهرى و معنوى ديگر دارد كه اگر نوشته شود موجب تطويل كلام خواهد شد .
در منى چند مساجد شريفه هست كه ذكر آنها گذشت . غير از مساجد ، چند خانهء عرب ما بين جمرهء اولى و مسجد خيف از سنگ و گل ساختهاند كه در ايام توقف حجاج در ذهاب و اياب از عرفات ما يحتاج از هر قبيل حبوبات و مأكولات در آنجا فراهم آورده به فروش مىرسانند .
محسّر
بر وزن محدّث ، جايى است كه مشهور به وادى محسّر واقع ما بين منى و مشعر . آوردهاند كه وقتى ابرهه به تخريب مكه عزيمت كرد چون به اين وادى رسيد از رفتار عاجز مانده حيرتزده و ملول شد . بدين مناسبت به وادى محسّر ناميده گشت .
مشعر الحرام
يكى از مواقف حجاج است وقت رفتن به عرفات . حدّ مشعر از وادى محسّر است تا حياض و مأذم . در مجمع البحرين در ضمن آيهء مباركهء
فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرامِ
( بقره : 198 ) وارد است كه آن كوهى است در آخر مزدلفه ، و همان جا را جمع و مزدلفه و قزح و مشعر مىنامند . وجه تسميهء آن به مشعر براى محلّ عبادت بودن است و موصوف شدن به حرام يا به جهت حرمت آن است يا از جهت اينكه داخل حرم است . وجه تسميهء « جمع » آن است كه حضرت آدم عليه السلام در آنجا نماز مغرب و عشا را جمع نمود . يا اينكه آن حضرت ، جناب