و به همين جهت مستحب است به حرم از اين در داخل شدن . پس مسجد الحرام همانقدرى است كه در دور بيت معين شده است براى طواف . مابقى جاهاى مسجد جزء نيست بلكه براى توسعه مسجد ، خانه و زمين خارجى كه به تدريج داخل مسجد كردند ؛ چنانكه به تفصيل ذكر شد .
در ذكر مواضع شريفه كه در مكه معظّمه است .
امكنهء شريفه به غير مسجد الحرام و صفا و مروه كه ذكر آنها مستغنى از بيان است ، در مكه بسيار است كه زيارت آنها مستحب است . اوّل مولود حضرت رسول ( ص ) است در شعب ابو طالب در محلهء سوق الليل و مسجدى هم در آنجا ساختهاند . دويمى مولد حضرت امير المؤمنين عليه السلام است در شعب ابى طالب به قول عامه ؛ ولى نزد خاصه ، مولود آن جناب در بيت اللّه است . سيوم مولود حضرت بتول عذرا عليها سلام است . چهارم خانهء خديجهء كبرى است كه مهبط وحى نيز بوده . پنجم مكانى است كه حضرت رسول اكرم در حين هجرت از مكه ، در آن مكان اقامت فرمودند . ششم در زقاق الحجر دو سنگى است يكى را متكلّم و دومى را متكا گويند . وجه تسميه اوّلى بدين جهت است كه در حين عبور حضرت رسالت پناه صلّى اللّه عليه و آله آن سنگ به تكلّم آمده سلام مىداد . و سنگ دويمى متكاى آن جناب بوده . در صفّه سنگ اوّلى اين دو شعر منقوش است :
انا الحجر المسلّم كلّ حين * على خير الورى فلى البشارة
و نلت فضيلة من ذى المعالى * خصصت بها و أنا من الحجارة
جاى دكانى بزازى خليفهء اوّل و خانهء او هم در اين مكان است . و عامّه به زيارت آن خانه مىروند .
هفتم غارى است در جبل ثور كه حضرت رسول عليه الصلاة و السلام با ابو بكر شبى كه از مكه هجرت مىفرمودند در آنجا بيتوته فرمودند . منارهء سفيدى به جهت علامت در اين مكان برپا كردهاند .