خدمت جناب آقا به زيارت بيت اللّه الحرام مشرّف گشته تا ظهر اعمال عمره حج را به اتمام رسانيده ، از احرام بيرون آمديم . از جهت تغيير مكان و آب و هوا و شدّت حرارت آفتاب كه همين روز ميزان الحراره درجهء سىام سانتيگراد را مىنمود ، اكثر حجاج به ناخوشى تب و لرز دچار شد . اين ناخوشى در ميان حجاج بهطورى سرايت كرد كه از بيست و يك نفر همراهان و ملازمان جناب آقا دو نفر سالم بود كه به پرستارى ديگران از جهت دوا و غذا مشغول بودند .
مابقى به اختلاف از پنج روز الى ده روز در بستر ناخوشى خوابيده بودند . ولى به حمد اللّه از تفضّلات ربّانى همگى را نعمت سلامت و عافيت مجدّدا حاصل گرديد . در اين شهر طبيبى و دواخانهء كافى ديده نشد مگر در يك موقع كه آن هم اختصاص به دولت و امارت مكه داشت . مدت توقّف در اين بلدهء مكرّمه سى روز تمام شد . مناسك و اعمال مقرّره حج نزد هر عالم و جاهل معين و واضح است و احتياج به ذكر تفاصيل آن نيست . اكنون كميت خامهء صرصر خرام از ذكر آن منصرف داشته ، شروع به ذكر اوضاع و اطوار مكهء معظّمه و ساحت آن بلدهء بهشت آيين و گزارش بعضى تفصيلات و مقالات كه در بناى بيت شريف وارد شده است ، مىنمايند .
شرح و وضع مكهء معظّمه - زادها اللّه شرفا و كرامة
شرافت و علوّ درجه آن مكان خارج از حوصلهء شرح و بيان است . عرضش از خط استوا 21 درجه و نصف و طولش از ساحل درياى مغرب 57 درجه و 55 دقيقه است . در سه فصل سال هوايش به غايت گرم و در زمستان بس مختلف است . نقصان حرارت آفتاب در قوس تا 22 درجه مىرسد . اقصر ايامش از طلوع تا غروب 11 ساعت مىشود . امتداد بين الطلوعين در بين اين اوقات از يك ساعت بيشتر نمىشود . آبادى شهر به وضع مختلف واقع شده . جميع عمارات در نشيب و فراز اتفاق افتاده .
غير از مسجد الحرام جاى مسطّح پيدا نيست . خود شهر محدود است از