تخطي إلى المحتوى الرئيسي

هداية الحجاج ( سفرنامه مكه ) ( فارسى ) — صفحة 142

مساهمون:

ص١٤٢
ديگر رسمى دارند كه در همه ولايات عربستان و روم شيوع دارد ختنه كردن اولادشان است . قرار است كه چند روز پسرى كه بايد ختنه بشود او را زينت داده با اهل و عشيرهء خود در كوچه و بازار گردش داده و شب‌ها مهمانى و اطعام مساكين مىنمايند . مذكور نمودند اسماعيل پاشا در عروسى ختنه‌كنان يكى از اولاد خود معادل بيست و دو هزار جينهء مصرى خرج كرده بود . از امتيازات مصر يكى رصدخانه‌اى است موسوم به جويّه كه در عباسيّه در سنهء 1868 مسيحى بنا كرده‌اند كه تقريبا نيم ساعت راه از شهر با شمندفر مسافت دارد . دوربين بسيار بزرگى در آن‌جاست . گويند تا اين زمان نظير آن اختراع نشده است . غير از اين اسباب‌هاى خوب هم دارد . رئيس رصدخانه مصر منجم‌باشى محمود افندى است كه بناى گنبد هرمان را با كمال دقت تحقيق كرده [ است ] . او در تقويم مصر درجات را اين‌طور ذكر كرده مىگويد : عرض بلد مصر 30 درجه و 30 دقيقه و چهار ثانيه و طول بلد از همين رصدخانه پنج دقيقه و نه ثانيه است . ارتفاع رصدخانه از سطح درياى سفيد 33 متر ؛ انتهاى درجهء حرارت در قاهره 48 درجه و انتهاى نقصانش تا حوالى صفر ترمومتر مىرسد . اعتدال هوايش 21 درجه و 8 دقيقه است . ميزان اعتدال پاريس 10 درجه و 38 دقيقه است . بدين ملاحظه اعتدال فصول مصر مضاعف اعتدال شهر پاريس است و اين فقره مكررا به تجربه رسيده است . در فصل زمستان رطوبت هواى اين‌جا از انجره دريا حاصل مىشود . كثرت رطوبت آن در ماه نوامبر تا شصت درجه ، و اقل او تا 26 درجه است . در چهار فصل مصر ابر در هوا ديده نمىشود مگر قليلى در زمستان . تفصيل غلظت و كثافت هوا را در آن‌جا ضبط كرده بود . از ذكر آن‌كه موجب تطويل كلام مىبود صرف‌نظر شد . يكى ديگر كتابخانه عمومى است كه كتب غريبه و اوراق نقش‌هاى عجيبه در آن كتابخانه است .

در ذكر ابنيهء شهر مصر است

از ابنيهء غريبهء روزگار يكى گنبد هرمان كه استحكام بنا و عظمت آن در هيچ
هداية الحجاج ( سفرنامه مكه ) ( فارسى ) — صفحة 142 | محمد رضا طباطبايى تبريزى