حقه و رطل ، اردب ، قانطار است .
رود نيل از حيثيت غزارت و عظمت و كثرت منافع ، محتاج به بيان نيست و هيچ نهرى از انهار دنيا به مثابت اين نهر معظم در كثرت منفعت نمىشود .
اطراف اين نهر اراضى نيز منبت و حاصلخيز است و در غزارتش اينقدر كافى است كه حضرت بارىتعالى - جلّت عظمته - به عبارت « يمّ » در كيفيت حال حضرت موسى ( ع ) مىفرمايد :
« وَ أَوْحَيْنا إِلى أُمِّ مُوسى أَنْ أَرْضِعِيهِ فَإِذا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِي الْيَمِّ »
( قصص : 7 )
رود نيل بر خلاف جميع نهرها از سمت جنوب به طرف شمال جارى است .
از عجايب اين رود يكى آن است كه ابتداى زيادتى آب در ماه حزيران و ابتداى نقصان آن در فصل زمستان است . مهندسين ، ارتفاع و انحطاط رود نيل را با سطح درياى سفيد معين كردهاند . اين است كه منتهاى طغيان نيل در فصل بهار هشت متر مىشود . همين قدرها در وقت نقصان تفاوت مىكند و مكرّر به تجربه رسيده كه اگر يك ذرع از ميزان مذكور بالاتر رود دليل است بر كثرت نعمت و فراوانى و ارزانى در همان سال و اگر دو ذرع زياد شد ، به مزارع ضرر زياد مىرساند و ناخوشى و با پيدا مىشود . اگر يك ذرع از ميزان مذكور ناقص آيد ، دليل است بر خشكسالى و قلّت حبوبات .
خلاصه 150 مليون متر مكعب زمين را آب نيل مشروب مىسازد . از قرارى كه مذكور است چهارصد پل آهنى و سنگى به جهت مرور در رود نيل و شعبات آن درست كردهاند . يكى از موجبات آبادى مملكت مصر سكّة الحديد است ، يعنى راهآهن . اكنون در خاك مصر 1450 كيلومتر خط راهآهن در شانزده نقطه كار مىكند . مسافت اين راه از اسكندريه تا مصر 209 كيلومتر و از قليوب الى سويس 232 كيلومتر است . از قرار تشخيص كمپانيه ، مداخل راهآهن در سنهء 1878 ميلادى 917 / 152 / 92 قروش صاغ و خرج 037 / 263 / 51 قروش صاغ بوده [ است ] . در ضمن اين تفصيل مىنويسد كه نفع حاليه اين خط راهآهن مصر پر دخلتر از رشتههاى شمندفر ساير دول است . به دليل اينكه مصارف اين راه در