روز دوشنبه هجدهم شهر شوال 1296
غروب از خليج ازمير كشتى بيرون آمده ، از دماغهء قرهبورون عبور كرده ، نزديك به ساحل حركت مىكرد . ناگاه باد شديدى برخاسته ، طوفان غريبى شده ، اهل كشتى به وحشت افتاده ، تلاطم دريا كشتى را فراگرفته ، امواج چون كوه به واپور خورده ، جميع مسافرين را منقلب ساخت تا سه ساعتى راه انقلاب هوا و موج دريا شدّت داشت . بعد از آن تخفيف و آرامى حاصل گرديد . معلوم شد كه اين طوفان و باد همه وقت در دماغه قرهبورون هست .
پنج ساعت از شب گذشته ، به اسكلهء جزيرهء كيوس كه عثمانىها سقز گويند رسيديم . در اين جزيره مصطكى [ مسقطى ] بسيار خوبى كه مراد عثمانىها سقز است ، به عمل مىآيد . به همين مناسبت اين اسكله موسوم به همين اسم شده و خود جزيره نيز به اسم بندر ناميده مىشود كه در عرض شمالى 38 درجه و 30 دقيقه خط استوا و طول مشرقى 26 در گرىينچ واقع است .
حاصلات ارضيه از هر قبيل به عمل مىآيد . بعد از آنكه كشتى بار خود را گرفت ، لنگر كشيده ، روبه جنوب حركت كرد . در اين مواقع دريا ، جزائر بزرگ و كوچك و برآمدگىهاى سنگى و كوهى زياد ديده شد كه كشتى در اينجا از جهت احتياط از شدّت حركت افتاده به آرامى مىرفت و در همهجا از وسط آنها سير مىكرد .
جزائرى كه از نزديك در حين عبور مرور و از دور من غير عبور ديده مىشد ، از اين قرار بود : اسيام مولد فيثاغورث حكيم مشهور يونانى ، ينقاريه ، فورميعاس ، باطموس محل نفى و جلاى يوحنا ، ليلپسو ، ليربيو ، قالمين ، استانكو وطن مألوف بقراط حكيم معروف ، ينسارى ، پسقوبيه ، قاركى ، قاديه كه اينها جزو يك متصرّفى است . ردوس متصرّفى علىحده است . كشتى در هيچيك از اينها ايست نكرده مگر حوالى غروب در جزيرهء ليراس بهقدر يك ساعت ايستاده و سبب توقّف اين بود كه حكيمى از جانب دولت عثمانى مأمور به اقامت در اين اسكله است كه در عبورومرور كشتىها به توى كشتى آمده همه مسافرين را اگر