مستغنى از تعريف و بيان است و در اكثر تواريخ توصيف آن مسطور است .
استيلاى آل عثمانى بر اين شهر در سنهء 857 شد كه سلطان محمد فاتح به تدابير عاقلانه بر آن استيلا يافت . « بلدهء طيبه » تاريخ فتح اسلامبول است . در اين سال سلطان محمد فاتح پسر سلطان مراد ثانى در اين امر معظّم عزم جزم نموده از ميان بغاز از طرف آناتولى به روم ايلى جسر بسته عبور نمود . پس از عبور ، قسطنطنيه را محاصره كرده فتح نمود . بعد از فتح ملقّب به فاتح شد . در سنهء 886 بعد از سى و يك سال حكمرانى وفات يافت .
سلطان حاليه سلطان عبد الحميد خان بن سلطان عبد العزيز بن سلطان عبد المجيد است كه در شعبان سال 1258 متولد شده ، روز شنبه يازدهم شعبان سال 1293 بر تخت سلطنت جلوس فرمود . در تاريخ اخبار الدول احمد [ بن يوسف ] قرمانى مسطور است كه سلطان محمد فاتح بعد از استيلاى قسطنطنيه اياصوفيه را كه كليساى معتبر و معبد نصارا بود ، مسجد ساخته و مكتب و معابد زياد درست كرده و قوانين سلطنت را مجرى داشته ، چهقدر در اندك زمانى بر مملكت خود افزود و چند جزائرى در بحر سفيد مسخّر نمود . و نيز مسطور است كه از مكه الى اسلامبول 1380 ميل و نصف است و قبر ابو ايوب انصارى در زمان سلطان مزبور به دلالت شيخ شمس الدين در سمت كاغذخانه منكشف گرديد . اكنون جملهء معمورهء اسلامبول منقسم به سه قسمت است : اسلامبول ، قلاطه يا بيك اوغلى ، اسكودار .
لفظ اسلامبول مأخوذ از « ايس تين پل » است كه در لغت يونانى « ايس » پس حرف تعريف و تين حرف اضافه است و پل بهمعناى شهر است . به مرور زمان ، پل محرّف به بل شده استنبل گفته شد و مولوى در مثنوى به همين لفظ اشاره مىنمايد :
سواد شهر استنبل پديدار * تعالى اللّه زمينى آسمانوار
پس از آنكه عثمانىها قسطنطنيه را فتح كردند ، بعد از آن اسلامبول ناميدند .
بول بر وزن قول در تركى به معنى فراوانى است .
خلاصه كليهء معمورهء اين نقطه به انضمام كوىهايى كه در داخلهء بغاز واقع